بررسی کارایی چند فرمولاسیون کنه کش فن پروپاترین در کنترل کنه قرمز اروپایی در باغ های سیب برخی از استان های کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 بخش تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

3 بخش تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

4 بخش تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

10.22034/aej.2021.134457

چکیده

کنه قرمز اروپایی (Koch) Panonychus ulmi از مهم ترین آفات درختان سیب در نقاط مختلف کشور است. این پروژه در باغ ­های سیب استان­ های اصفهان، آذربایجان شرقی، البرز و خراسان رضوی با 11 تیمار شامل: کنه­ کش فن­پروپاترین با نام ­های تجاری پاتریگل، دانیتکس، رجاپاترین، فن­پروتکس، مک­تیول، ایکاروس، شیماترین و نام قدیمی دانیتول با غلظت 2 در هزار،کنه ­کش باروک با غلظت 0/4 در هزار، کنه­  کش انویدور با غلظت 0/5 در هزار و شاهد (آب­ پاشی) انجام شد. ارزیابی با شمارش تعداد کنه ­های زنده در سطح برگ یک روز قبل و 3، 7، 14، 21 و 28 روز بعد از سم ­پاشی صورت گرفت. درصد کارایی با فرمول هندرسونتیلتون محاسبه گردید. تجزیه آماری توسط نرم­­  افزار SAS  در قالب تجزیه مرکب طرح بلوک ­های کامل تصادفی در چند مکان صورت گرفت. نام ­های تجاری با فرمولاسیون ­های جدید تاثیر مناسبی داشته ­اند و از روز سوم در کنترل کنه موثر بودند و بین 72 تا 98 درصد تلفات ایجاد کردند و روز هفتم کارایی آن تا 94 درصد ­رسید. تاثیر ضرب ه­ای و دوام این کنه­ کش ­ها حائز اهمیت است. در روز 28 ام بعد از سم ­پاشی کارایی این ترکیب تا 93 درصد نیز رسید. نام ­های تجاری رجاپاترین، ایکاروس، مکتیول، شیماترین، دانیتکس، پاتریگل و فن­پروتکس کارایی مطلوبی در کنترل کنه قرمز اروپایی داشتند و در بین آن ها  ایکاروس و پاتریگل تاثیر بیش تری نشان دادند، ایکاروس بین 74-98 درصد و مک­تیول بین 55-98 درصد تلفات را نشان دادند. به ­کارگیری دوز مصرفی 2 در هزار کنه­ کش فن­پروپاترین با نام ­های پاتریگل، دانیتکس، رجاپاترین، فن­پروتکس، مک­تیول، ایکاروس، شیماترین برای کنترل کنه قرمز اروپایی در باغات سیب توصیه می ­شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. اربابی، م.؛ امامی، م.س.؛ برادران، پ. و جلیانی، ن.، 1394. ارزیابی کارایی کنه­ کش بایوفنریت (SC 24%) در کنترل کنه دو نقطه­  ای (Tetranychus urticae Koch) محصولات گلخانه ­ای. نشریه آفت ­کش ­ها در علوم گیاه ­پزشکی. شماره 1، دوره 2. صفحات 1 تا 9.
  2. اربابی، م.، 1394 الف. ارزیابی کارایی دزهای کائولین در کنترل جمعیت کنه­ های آفت درختان سیب و اثرات سوء آن روی دشمنان طبیعی. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات گیاه ­پزشکی کشور. 29 صفحه.
  3. اربابی، م.، 1394 ب. مطالعه کارائی کنه ­کش فلومایت اس­سی 200 در مقایسه با چند کنه ­­کش رایج در کنترل کنه قرمز اروپایی درختان سیب. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات گیاه ­پزشکی کشور. 22 صفحه.
  4. اربابی، م.، 1397. بررسی دو دهه کنه ­کش معرفی شده در کنترل کنه ­های آفت کشاورزی در ایران. خلاصه مقاله در بیست و سومین کنگره گیاه ­پزشکی ایران.
  5. بیات ­اسدی، ه. و پارسی، ب.، 1359. مطالعه کنه قرمز اروپایی در ناحیه گرگان و گنبد. نشریه آفات و بیماری ­های گیاهی، موسسه بررسی آفات و بیماری ­های گیاهی، سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی. شماره 48، صفحات 67 تا 74.
  6. خانجانی، م. و حدادایرانی­ نژاد، ک.، 1385 .کنه­ های زیان ­آور محصولات کشاورزی ایران .انتشارات دانشگاه بوعلی سینا همدان. 526 صفحه.
  7. حسینی ­قرالی، ع.، 1396. بررسی کارایی سم دیازینون، فرموله شده توسط شرکت­ های ایرانی علیه کرم خوشه­ خوار انگور. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات گیاه ­پزشکی کشور. 22 صفحه.
  8. رضائی، م.؛ کمالی، ه.؛ شیردل، د. و اکبر­زاده، غ.، 1398. تاثیر کنه ­کش جدید انویدور اسپید (SC24%) در مقایسه با کنه ­کش ­های متداول روی کنه قرمز اروپایی در باغ­ های سیب استان ­های آذربایجان شرقی، غربی و خراسان رضوی. فصلنامه محیط زیست جانوری. سال 11، شماره 3، صفحات 257 تا 264.
  9. سعیدی، ز. و اربابی، م.، 1386. مقایسه کارایی دوازده کنه­ کش/ حشره­ کش در دو سطح آلودگی مزارع لوبیا آلوده به کنه تارتن
    دو­لکه ­ای (Tetranychus urticae Koch) در منطقه لردگان استان چهارمحال بختیاری. مجله پژوهش و سازندگی. دوره 20، شماره 3، صفحات 25 تا 31.
  10. طالبی، خ.، 1385. سم ­شناسی آفت­ کش ­ها. انتشارات دانشگاه تهران. 492 صفحه.
  11. عباسی، م. و قدمیاری، م.، 1397. اثرات کشندگی فلویدازین و فن­پروپاترین روی مراحل مختلف زیستی کنه تارتن دو لکه ­ای Tetranychus urticae Koch. خلاصه مقاله در بیست و سومین کنگره گیاه ­پزشکی ایران.
  12. فرازمند، آ.؛ گل­محمدی، غ.؛ رستگاری، ن.؛ یوسفی، م.؛ قربانی، ر. و توحیدی، م.ت.، 1396. مطالعه کارایی کنه ­کش انویدور اسپید (SC24%) با ماده موثره abamectin +spirodiclofen در مقایسه با کنه­ کش ­های رایج علیه کنه تارتن انجیر Eotetranychus hirsti. نشریه آفت­ کش ­ها در علوم گیاه ­پزشکی. شماره 7، دوره 4، صفحات 33 تا 47.
  13. یزدان ­پاک، آ.؛ استوان، ه.؛ حسامی، ش. و غیبی، م.، 1398. ارزیابی باقی­ مانده آفت­ کش ­ها دیازینون، ایمیداکلوپراید، پرمیکارپ و استامی ­پراید در محصول سیب ­زمینی (واریته چیلی) در ایران. فصلنامه محیط زیست جانوری. دوره 11، شماره 3، صفحات 265 تا 270.
  14. ملک­ زاده، م.، 1397. کارایی مجصولات تجاری حشره کش کلرپیریفوس ((EC 40.8% روی سپردار زرد شرقی مرکبات. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات گیاه ­پزشکی کشور. 17 صفحه.
  15. میرزایی، م.، 1397. بررسی کارایی کنه­ کش اسپیرودیکلوفن با نام تجاری اینونتور در کنترل کنه تارتن در باغات سیب. خلاصه مقاله در بیست و سومین کنگره گیاه ­پزشکی ایران.
  16. Ashley, J.L.; Herbert, D.A.; Lewis, E.E.; Brewster, C.C. and Huckaba, R., 2006. Toxicity of three acaricides to Tetranychus urticae (Tetranychidae: Acari) and Orius insidiosus (Anthocoridar: Hemiptera). J. Econ. Entomol. Vol. 99, No. 1, pp: 54-59.
  17. Alston, D.G. and Reding, M.E., 2003. European red mite, Panonychus ulmi Available in: http:/extension.usu. edu/ipm/redmite.htm.
  18. Henderson, C.F. and Tilton, E.W., 1955. Teast with acaricides against the brow wheat mite. J. Econ. Entomol. Vol. 48, pp: 157-161.
  19. Kolmes, L.A.F.; Scott, J.G. and Dennedy, T.J., 1991. Dicofel resistance and pharamacok insects. J. Econ. Entomol. Vol. 84, No. 1, pp: 41-48.
  20. SAS Inc. 2003. Version 9.1. SAS Institute Inc. Cary. Nc. USA.
  21. Penman, D.R.; Chapman, R.B. and Bowie, M.H., 1986. Direct toxicity and repellent activity of pyrethroids against Tetranychus urtica (Acari: Tetranychidae). J. Econ. Entomol. Vol. 79, No. 5, pp: 1183-1187.