بررسی برخی خصوصیات جمعیتی ماهی تون چشم درشت (Thunnus obesus) در شمالی دریای عمان (استان سیستان و بلوچستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات شیلاتی آب های دور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، چابهار، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 اداره کل شیلات استان بوشهر، سازمان شیلات ایران، بوشهر، ایران

4 ایستگاه تحقیقاتی نرم تنان خلیج فارس، پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرلنگه، ایران

10.22034/aej.2021.137446

چکیده

تعیین خصوصیات جمعیتی از مهم ­ترین شاخص ­ها در بررسی وضعیت و مدیریت ذخایر گونه ­های مهم تجاری محسوب می ­شود. در این تحقیق روند صید و خصوصیات جمعیتی ماهی تون چشم درشت (T. obesus) با جمع ­آوری اطلاعات از 4 منطقه تخلیه صید در سواحل استان سیستان و بلوچستان شامل بریس، رمین، پزم و کنارک تخمین زده شد. در این مطالعه در مجموع بیش از 888 ماهی در ایستگاه‌های تعیین‌شده، مورد بیومتری قرار گرفت.شاخص ­های رشد به ترتیب شامل طول بی‌نهایت  L∞ = 113 سانتی متر، ضریب رشد K = 0/45 (yr-1)، مرگ‌ومیر طبیعی M= 0/71(yr-1)، مرگ‌ومیر صیادی F = 0/15 (yr-1)، مرگ‌ومیر کل Z = 0/86 (yr-1) و ضریب بهره‌برداری E = 0/18 (yr-1) و زمان طول صفر به ترتیب 0/18- =to محاسبه شد. تولید نسبی و بیوماس نسبی به ازای احیاء به ترتیب Y '/ Rp =0/02, B' / Rp = 0/70 و نرخ بهره‌برداری 1 /0 =U برای این گونه برآورد گردید. این تحقیق نشان می‌دهد که میزان برداشت سالانه از ذخیره ماهی تون چشم درشت کم تر از حد بهینه خود بوده و می‌توان به مدیران شیلاتی کشور پیشنهاد داد برای بهره‌برداری بیش تر از این گونه، به­ خصوص در نواحی آب‌های بین‌المللی، برنامه‌ریزی‌های لازم صورت پذیرد.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Some biological aspects of population dynamics on Bigeye tuna (Thunnus obesus) in the Oman Sea (Sistan and Baluchestan Province)

نویسندگان [English]

  • Seyed Ahmadreza Hashemi 1
  • Ahmadreza Jabaleh 2
  • Azarmah Gholampour 3
  • Sajjad Pourmozaffar 4
1 Offshore Fisheries Research Center, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Chabahar, Iran
2 Department of Fisheries and Environment, University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Gorgan, Iran
3 Bushehr General Department of Fisheries, Iran Fisheries Organization, Bushehr, Iran
4 Persian Gulf Mollusks Research Station, Persian Gulf and Oman Sea Ecology Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bandar- e- Lengeh, Iran
چکیده [English]

Determination of population dynamics is the important indicator for evaluating of status and management of commercial species. In this research, trend catch and demographic characteristics and demographic characteristics of Bigeye tuna (T. obesus) were estimated by collecting information from 4 catchment areas on the coast of Sistan and Baluchestan Province including Brace, Ramin, Pozem and Konarak. In this project, more than 800 fish at the research stations were biometric and the growth parameters were L∞ = 113 cm, growth factor K = 0.45 (yr-1), natural mortality M= 0.71(yr-1), mortality and mortality (yr-1), F = 0.15, total mortality (yr-1), Z = 0.86 and exploitation coefficient (yr-1), E = 0.18, and the time zero was -0.25 for the years. Relative production per recruitment, relative biomass per recruitment, exploitation rate and average annual standing stock for kawakawa species were estimated Y '/ Rp =0.02, B' / Rp = 0.70, U= 0.10, respectively. This study shows that annual harvest of Bigeye tuna fish is less than its optimal level and can be planned for further exploitation of this species, especially offshore and international waters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bigeye tuna
  • Population dynamics
  • Sistan and Baluchestan province
  1. حقی ­وایقان، ع.؛ قربانی، ر.؛ پیغمبری، س.ی.؛ لی، م. ا.؛ کاپلان، د. و بلاک، ب.، ۱۳۹۵. ارتباط پراکنش ماهی تون زرد باله (Thunnus albacares) صید شده توسط پرساینرهای ایرانی با متغیرهای محیطی در اقیانوس هند. مجله علمی شیلات ایران. سال ۲۶، شماره ۱، صفحات 67 تا 82.
  2. درویشی، م.، 1378. گزارش بررسی ذخایر 5 گونه از تون ماهیان استان هرمزگان (78-77). انتشارات مرکز تحقیقات شیلاتی دریای عمان. 84 صفحه.
  3. درویشی، م.؛ بهزادی، س. و سالارپور، ع.، 1382. برخی از خصوصیات پویایی جمعیت ماهی زرده ( affinis) در محدوده آب‌های استان هرمزگان (خلیج فارس و دریای عمان). نشریه مرکز پژوهش و سازندگی در امور دام وآبزیان. شماره 60، صفحات 5 تا 12.
  4. سازمان شیلات ایران. اداره آمار. کتابچه سالنامه آمار شیلاتی. 25 صفحه.
  5. طالب ­زاده، ع.، 1376. بررسی ذخایر 5 گونه از تون ماهیان استان هرمزگان. مرکز تحقیقات شیلات دریای عمان. 85 صفحه.
  6. کیمرام، ف.؛ حسینی، ع.؛ درویشی، م. و طالب­ زاده، ع.، 1388. گزارش بررسی تغییرات جمعیت ماهیان سطح ­زی درشت به ­منظور بهره ­برداری بهینه در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان. موسسه تحقیقات شیلات ایران با همکاری مرکز تحقیقات شیلاتی آب‌های دور و پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان. 126 صفحه.
  7. واین، د.، 1381. اصول و روش‌هایی آمار زیستی. انتشارات امیرکبیر. ترجمه آیت ­الهی، س.م.ت.، 611 صفحه.
  8. هاشمی، س.ا.ر.؛ تقوی­ مطلق، س. و کوچنین، پ.، 1388. بررسی پویایی جمعیت و ارزیابی ذخیره ماهی زرده در سواحل استان هرمزگان. مجله بیولوژی دریا. شماره 4، صفحات 84 تا 99.
  9. Adams, P., Life history patters in marine fishes and their consequences for fisheries management. Fishery Bulletin. Vol. 78, pp: 1-5.
  10. Arrizabalaga, H.; Murua, M. and Majkowski, J., 2012. Global status of tuna stocks: summary sheets. Revista de Investigación Marina, AZTI-Tecnalia. Vol. 19, No. 8, pp: 645-676.
  11. Bartulovic, V.; Glamuzina, B.; Conides, A.; Dulcic, J.; Lucic, D.; Njire, J. and Kozul, V., 2004. Age, growth, mortality and sex ratio of sand smelt, Atherinaboyeri, Risso, 1810 (Pisces: Atherinidae) in the Estuary of the Mala Neretva River (Middle-Eastern Adriatic, Croatia). Journal of Applied Ichthyology. Vol. 20, pp: 427-430.
  12. Collette, B.B. and Nauen, C.E., 1983. FAO species catalogue. Vol. 2. Scombrids of the An annotated and illustrated catalogue of tuna, mackerel’s bonitos and related species known to date. FAO Fish.Synop. Vol. 125, No. 2, 137 p.
  13. Erzini, K., 1991. A compilation of data on variability in length-age in marine fishes. Fisheries stock assessment, Title XII, Collaborative Research Support Program, University of Rhode Island. Working paper. Vol. 77, 36 p.
  14.  FAO. 2018. The State of World Fisheries and Aquaculture 2018 - Meeting the sustainable development goals. Rome. Licenses: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 227 p.
  15. Farley, J.; Clear, N.; Davis, B. and McPherson, G., 2004. Age and growth of bigeye tuna (Thunnus obesus) in the eastern and western Australian Fishing Zone (AFZ). Report No. 2000/100, December 2003. CSIRO Marine Research. IOTC-2004-WPTT-INF04. 1-3 p.
  16. Froese, R. and Binohlan, C., 2000. Empirical relationships to estimate asymptotic length, length at first maturity and length at maximum yield per recruit in fishes, with a simple method to evaluate length frequency data. Journal of Fish Biology. Vol. 56, pp: 758-773.
  17. Froese, R. and Pauly, D., 2017. Fish Base World Wide Web electronic publication http://www.fishbase.org; (26,05.2012).
  18. Froese, R. and Pauly, D., 2018. Fish Base World Wide Web electronic publication http://www.fishbase.org; (26,05.2012).
  19. Ganga, U. and Pillia, N., 2000. Field identification of Scombroids from Indian sea. Ln. Pillai, N.G.K.; Menon, N.G.; Pillai, P.P and Ganga, U., (Eds.) Management Scombroids Fisheries. Central Marine Fishery Research Institute, Kochine. 1-13 p.
  20. Gayanilo, F.C.; Pauly, D. and Sparre, P., 1997. The FAO ICLARM Stock Assessment Tool users guide. Rome. Italy.
  21. Gayanilo, F.C.; Pauly, D. and Parre, P., 2003. The FAO ICLARM Stock Assessment Tool users guide. Rome. Italy.
  22. Graham, J. and Dickson, K., 2004. Commentary Tuna comparative physiology. Journal of Experimental biology. Vol. 207, pp: 4015-4024.
  23. Haghi Vayghan, A.; Ghorbani, R.; Peyghambari, S.Y.; Lee, M.A.; Kaplan, D.M. and Block, B.A., 2017. Relationship between yellowfin tuna distribution caught by Iranian purse seiners and environmental variables in the Indian ocean. Iranian scientific fisheries J. Vol. 26, pp: 67-82.
  24. Haghi Vayghan, A.; Ghorbani, R.; Peighambari, Y.; Lee, M.A.; Kaplan, D.M. and Block, B.A., 2018. Association between skipjack distribution caught by Iranian purse seiners and environmental variables in the Indian ocean. Journal of Applied Ichthyological Research. Vol. 6, pp: 1-20.
  25. Hallier, J.; Stequert, B.; Maury, O. and Bard, F., 2005. Growth of bigeye tuna (Thunnus obesus) in the eastern Atlantic Ocean from tagged-recaptured data and otoliths readings. Col. Vol. Sci. Pap. ICCAT. Vol. 57, pp: 181-194.
  26. Hampton, J., Natural mortality rates in tropical tunas: size really does matter. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 57, pp: 1002-1010.
  27. IOTC. 2019 Review of the statistical data and fishery trends for tropical tunas. IOTC–2019–WPTT21–08_Rev1.
  28.  IOTC. 2019b. Review of the statistical data available for neritic tuna species. IOTC–2019–WPNT09–07_Rev1
  29.  IOTC. 2019c. Report of the 22nd Session of the IOTC Scientific Committee. Karachi, Pakistan, 2-6 December 2019.
  30. Jenning, S.; Kasier, M. and Reynold, J., 2000. Marine Fisheries Ecology. Black wall Science. 391 p.
  31. King, M.G., 2007. Fisheries biology assessment and management. Second edition published by Blackwell Publishing Ltd., ISBN. 978-1-4051-5831-2, pp: 189-194.
  32. Kume, S. and Joseph, J., 1966. Size composition, growth and sexual maturity of bigeye tuna, Thunnus obesus, from the Japanese longline fishery in the Eastern Pacific Ocean. Inter-Amer. Trop. Tuna Comm. Bull. Vol. 11, pp: 47-49.
  33. Lalèyè, P.A., 2006. Length-weight and length-length relationships of fish from the Ouémé River in Bénin (West Africa). J of Applied Ichthyology. Vol. 22, pp: 502-510.
  34. Lan, K.W.; Lee, M.A.; Chou, C.P. and Vayghan, A.H., 2018. Association between the interannual variation in the oceanic environment and catch rates of bigeye tuna in the Atlantic Ocean. Fisheries Oceanography. Vol. 27, pp: 395-407.
  35. Lee, M.A.; Weng, J.S.; Lan, K.W.; Vayghan, A.H.; Wang, Y.C. and Chan, J.W., 2020. Empirical habitat suitability model for immature albacore tuna in the North Pacific Ocean obtained using multisatellite remote sensing data. International J of Remote Sensing. Vol. 41, pp: 5819-5837.
  36. Madha, K.; Madha, R.; Ahlawat, S.; Raveendran, E. and Dom, S., 2000. Status of exploitation of tuna, mackerel and seerfish in andaman and nicobar Island. Ln. Pillai, N.G.K.; Menon, N.G.; Pillai, P.P. and Ganga, U., (Eds.) Management Scombroids Fisheries, Central Marine Fishery Research Institute, Kochin. 49-55 p.
  37. Mateus, A. and Estupina, B., 2002. Fish stock assessment of Piraputanga in the Cuiaba. Brazilian J of biology. pp: 165-170.
  38. Micheal, M., 1995. The Aquatic Environment. Black wall Science. 302 p.
  39. Molony, B., 2008. Fisheries biology and ecology of highly migratory species that commonly interact with industrialized longline and purse-seine fisheries in the western and central Pacific Ocean. Western and Central Pacific Fisheries Commission, WCPFC-SC4-2008/EB-IP-6. 228 p.
  40. Pauly, D., 1978. A preliminary compilation of fish length growth parameters. Ber. Inst. Meereskd. Christian-Albrechts-Univ. Kiel. Vol. 55, pp: 1-200.
  41. Pauly, D., 1998. Tropical fishes: patterns and propensities. Journal of Fish Biology. Vol. 53 (Suppl. A), pp: 1-17.
  42. Pillia, P.; Pillia, N.; Muthian, C.; Yohannan, T.; Mohamad Kasiam, H. and Gopakumar, G., 2000. Stock assessment of castal tuna in the Indian sea. In: Pillai, N.G.K., Menon, N.G., Pillai, P.P and Ganga, U. (Eds.) Management Scombroids Fisheries, Central Marine Fishery Research Institute, Kochin. pp: 125-130.
  43. Pauly, D. and Soriano, M.L., 1986. Some Practical Extensions to Beverton and Holt ’ s Relative Yield-Per Recruit Model. in Maclean, J.L.; Dizon, L.B. and Hosillo, L., (Eds). The First Asian Fisheries Forum. Asian Fisheries Society. Manila, Philippines. pp: 491-495
  44. Shomura, R.S. and Keala, B.A.; 1963. Growth and sexual dimorphism in growth of bigeye tuna (Thunnus obesus). A preliminary report. Fish. Rep. Vol. 2, pp: 1409-1417.
  45. Silas, E.; Pillai, P.; Srinath, M.; Jayapyakash, A.; Balan, V.; Yohannan, T. and Ponsermeeetan, B., 1985. Fishery and bionomics of tuna at chochine. In: Silas, E. Tuna fisheries of the exclusive economic zone of India, biology and stock assessment. Central Marine Fishery Research Institute, Kochin. pp: 28-43.
  46. Sparre, P. and Venema, S.C.; 1998. Introduction to tropical fish stock assessment, FAO Fisheries technical paper, Roma. 450 p.
  47. Stapley, J.; Gribble, J.; Buckworth, N.; Larson, R.; Griffiths, H. and Mcpherson, G., 2004. Description of key species in the northern planning area. Nation Ocean, Astralia.
  48. Stequert, B. and Conand, F., 2004. Age and growth of bigeye tuna (Thunnus obesus) in the Western Indian Ocean. Cybium. Vol. 28, pp: 163-170.