کاربرد گروه‏ های تغذیه ‏ای بزرگ بی ‏مهرگان کفزی در ارزیابی زیستی رودخانه زاب کوچک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شیلات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران

3 گروه شیلات، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استادیار موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران، پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، ساری، ص.پ: 961

5 گروه شیلات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.22034/aej.2020.254362.2388

چکیده

هدف از این مطالعه ارزیابی تاثیر فعالیت‏های انسانی بر سلامت و تعیین کیفیت آب با استفاده از شاخص زیستی گروه‏های تغذیه‏ای بزرگ بی‎مهرگان کفزی در رودخانه ذاب کوچک، آذربایجان غربی می باشد. نمونه‌برداری از جوامع بزرگ بی‌مهرگان کفزی در چهار ایستگاه با استفاده از نمونه‏بردار سوربر به ابعاد 5/30 × 5/30 سانتی‏متر با چشمه تور 360 میکرومتر به صورت ماهانه در سال 1397 انجام شد. تعداد 46475 نمونه بزرگ بی‌مهره کفزی طی یک سال نمونه برداری در منطقه مورد مطالعه جداسازی شدند که به 16 رده، 35 خانواده و 49 جنس تعلق داشتند. بزرگ بی‎مهرگان کفزی شامل 5 گروه تغذیه‏ای (CF) Collector-Filterer، (CG) Collector-Gatherer، (SCR) Scraper، (SHR) Shredder، (PRD) Predator و Parazita بودند. گروه‏های CG و CF به ترتیب در تمامی ایستگاه‏های مطالعاتی (به جز ایستگاه 3 که به ترتیب گروه‏های CG و PRD غالب بودند) از بیشترین فراوانی نسبی برخوردار بودند. فراوانی گروه تغذیه‏ای Collector /Gatherer در ایستگاه‏هایی با آلودگی زیاد (به ویژه ایستگاه 1) افزایش معنی‏داری نسبت به سایر ایستگاه‏ها (به ویژه ایستگاه‏های 2 و 4) داشته است (ANOVA; F=0.011, p<0.05). بر اساس نتایج بدست آمده از پراکنش بزرگ بی‎مهرگان کفزی و رفتار غذایی آنها، تاثیر فعالیت‏های انسانی از جمله ورود فاضلاب‌های کشاورزی، شهری و روستایی روی رودخانه ذاب کوچک کاملا مشهود بوده و ایستگاه‏هایی که تحت تاثیر انواع پساب‏ها قرار داشتند (ایستگاه های1 و 4) نامطلوب ترین شرایط را از نظر آلودگی دارا بودند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of Benthic Macroinvertebrates functional feeding groups in in biological evaluation of little Zab river

نویسندگان [English]

  • Ibrahim Taghinezad 1
  • Mohammdreza Ahmadi 2
  • abolghasem kamali 3
  • Mehdi Naderi Jolodar 4
  • Houman Rajabi Islami 5
1 Department of Fisheries, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Faculty of Veterinary,, University of Tehran
3 Department of Fisheries Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Iranian Fisheries Research Organization, Caspian Sea Ecology Research Institute, Sari, Iran
5 Department of Fisheries, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The aim of this study was to evaluate the impact of human activities on health and determination of water quality using biological index of macroinvertebrates functional feeding groups. Sampling of macroinvertebrates was monthly performed using a surber sampler from 4 stations in 2017. During one year of sampling, 46475 samples of macroinvertebrates were collected belonging to 16 orders, 35 families and 49 genera. Macroinvertebrates included five functional feeding groups including Collector-Filterer (CF), Collector-Gatherer(CG), Scraper (SCR), Shredder (SHR), Predator (PRD) and Parasite. CG and CF groups had the highest relative frequencies in all study stations, except station 3, where CG and PRD groups were dominant, respectively. In stations with high pollution (especially station 1), the frequency of CG feeding group has increased significantly compared to other stations (especially stations 2 and 4) (ANOVA; F=0.011, p<0.05). Based on the results obtained from the distribution of macroinvertebrates and their food behavior, the impact of human activities including the entry of agricultural, urban, and rural wastewaters to the little Zab river is quite evident and the stations affected by different types of effluents (Station 1 and 4) had the most unfavorable conditions. Therefore, by examining the macroinvertebrates functional feeding group with the least time and cost, it is possible to find possible anomalies caused by human activities and changes in water quality of little Zab river ecosystems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Benthic macroinvertebrates
  • functional feeding groups
  • Water Quality Index
  • little Zab river