ارزیابی پهنه های مستعد توسعه بوم گردشگری در منطقه شکار ممنوع اشکورات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه برنامه ریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.

2 گروه برنامه ریزی و طراحی محیط، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده محیط زیست، کرج

4 گروه آموزش محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

5 استادیار گروه محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، دانشکده محیط زیست، کرج، ایران

10.22034/aej.2020.256205.2404

چکیده

گردشگری در مناطق تحت حفاظت به عنوان سازوکاری برای خودگردانی مالی، پشتوانه ای برای حفاظت و ابزاری برای تسهیل مدیریت محسوب می گردد. از این روگردشگری در این مناطق به منظور حفظ تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی می بایست بر اساس ارزیابی توان اکولوژیکی در پهنه های مستعد حاصل گردد تا حفاظت ازگونه های زیستی دچار آسیب نگردد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی پهنه های مستعد بوم گردشگری با دو روش ارزیابی چند معیاره و تجزیه و تحلیل سیستمی انجام گردید. بدین منظور 19 گزینه در قالب 7 خوشه انتخاب و برای تعیین درجه توان گزینه ها با استفاده از روش تحلیل شبکه ای (ANP) به هر یک وزنی اختصاص، و با استفاده از تکنیک ترکیب خطی وزن دار (WLC) هر یک از لایه ها ترکیب گردید. نتایج روش ارزیابی چند معیاره نشان می دهد که 98/18 % دارای توان طبقه 1، 15/2% طبقه 2، 87/15% طبقه 3 و 63 % طبقه 4 است. نتایج حاصل از روش تجزیه و تحلیل سیتمی نیز بیانگر این است که 71/19 % طبقه 1، 03/2 % طبقه 2، 41/11 % طبقه 3 و 70/61 % طبقه 4 می باشد. نتایج هر دو روش مشابه و حاکی از آن است که به دلیل وضعیت حفاظتی، وجود گونه های جانوری و گیاهی در خطر انقراض و نیز در نظر گرفتن آشیان اکولولوژیک گونه‌های جانوری، مرتفع بودن منطقه و شیب بالا، بیشترین مساحت منطقه در زون های حفاظتی و امن قرار گرفته است که دسترسی به منطقه شکار ممنوع اشکورات را برای بازدیدکنندگان محدود می سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Ecotourism Prone Zones in the Eshkevarat No-Hunting area

نویسندگان [English]

  • parvaneh sobhani 2
  • zeinab hoseinnezhad 3
  • Hossein Mahmoodi 4
  • Ali Jahani 5
2 Department of Planning and Design of the Environment, Environmental Science Research Institute , Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
3 M.Sc. Environmental Assessment, Coolege of environment. Department of Environment karaj, iran
4 Department of Economics, Education and Policy, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University Tehran, Iran P.B. 1983969411
5 Assistant Prof., Department of Natural Environment and Biodiversity, Faculty of Environment, Karaj, Iran
چکیده [English]

Tourism in protected areas as a mechanism for financial self-government is a support for conservation and a tool for facilitating management. Therefore, tourism in these regions in order to preserve biodiversity and genetic reserves should be achieved based on ecological potential assessment in susceptible areas so that no damage to biological species is done. The aim of this study was to evaluate the susceptible areas of ecotourism using two methods of multi-criteria evaluation and system analysis. For this purpose, 19 options were selected in 7 clusters and each layer was combined using Analysis Network Process (ANP) method to determine the power of the options using Weighted Linear Composition (WLC). The results of multi-criteria evaluation method showed that 18.98% in the Class 1, 2.15% in the Class 2, 15.87% in the Class 3, and about 63% in the Class 4. The results of the system analysis also showed that 19.71% in the Class 1, 2.03% Class 2, 11.41% Class 3, and about 61.70% Class 4. The results of both methods are similar and indicate that due to the conservation status, the existence of endangered animal and plant species, as well as considering the ecological nest of animal species, high elevation and slope in the area, the largest in the protected and safe zones, are some of the reasons, that limits access for visitors to the Eshkevarat No-Hunting area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecotourism
  • Network Analysis Process (ANP)
  • System analysis
  • protected areas
  • Eshkevarat No-Hunting area