مدل سازی مطلوبیت زیستگاه قوچ ومیش(Ovis orientalis) مهم ترین طعمه پوزپلنگ آسیایی (Acinonyx jubatus venaticus) با استفاده از روش حداکثر آنتروپی در پناهگاه حیات وحش دره انجیر در استان یزد

نویسندگان

1 گروه علوم محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، صندوق پستی: 14515-775

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، صندوق پستی: 4111

3 اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

چکیده

قوچ ومیش (Ovis orientalis) گونه‌ای از راسته زوج‌سمان و خانواده گاوسانان (Bovidae) است. انواع زیرگونه‌های آن طبق لیست قرمز IUCN در رده حفاظتی آسیب‌پذیر قرار دارند. پناهگاه حیات وحش دره انجیر یکی از بهترین و امن‌ترین زیستگاه‌های این گونه در مرکز ایران است. این مطالعه با هدف تعیین عوامل مؤثر برحضور قوچ و میش‌ها با استفاده از روش MAXENT طی سال‌های 1391 لغایت 1392 برای فصول زمستان (دوره سرما)، بهار (دوره بره‌آوری)، تابستان (دوره گرما و کم آبی) و پاییز (دوره جفت‌گیری) انجام شد. متغیرهای زیست‌محیطی مورد استفاده در مدل‌سازی برای چهار فصل شامل ارتفاع، شیب، جهت، فاصله ازمنابع آب، جوامع گیاهی، فاصله ازجاده (آسفالت،خاکی) و فاصله ازمعادن بود. نتایج به‌دست آمده (از نرم‌افزار مکسنت) نشان می‌دهد مهم‌ترین عامل مؤثر برحضور قوچ و میش‌ها به‌عنوان یکی ازمهم‌ترین منابع غذایی برای گونه یوزپلنگ آسیایی (شدیداً در معرض انقراض) در منطقه، در فصل زمستان، بهار، تابستان و پاییز، متغیر شیب است. براساس پیش‌بینی صورت گرفته (با استفاده از نرم‌افزار مکسنت)، نواحی شمالی، مرکزی و جنوب‌شرقی پناهگاه حیات وحش دره انجیر با بیش‌ترین احتمال قوچ و میش همراه است که مطلوب‌ترین زیستگاه گونه و طعمه‌خواران وابسته به آن (یوزپلنگ آسیایی) در طول چهار فصل محسوب می‌شود. از نتایج این مطالعه می‌توان در اجرای اقدامات حفاظتی ومدیریتی جهت افزایش زیستگاه‌های مطلوب در استان یزد استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling the Habitat suitability of Ovis orientalis, the most important prey of cheetah (Acinonyx jubatus venaticus) Using Maximum Entropy method In Dareh Anjir Wildlife Refuge

نویسندگان [English]

  • Maryam Morovati 1
  • Mahmoud Karami 1
  • Mohammad Kaboli 2
  • Zahra Rousta 1
  • Mohammad Javade Shorakaei 3
1 Department of the Environment, Science and Research Branch, Islamic Azad University, P.O.Box: 775-14515, Tehran, Iran
2 Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, P.O.Box: 4111 Karaj, Iran
3 Department of Environment Office, Yazd, Iran
چکیده [English]

* Corresponding Author’s email: [email protected] Ovis orientalis is a species from the Artiodactyla order and the Bovidae family. The subspecies of Ovis orientalis are classified as Vulnerable (VU) on the IUCN Red List. Dare Anjir wildlife refuge is the best and safest habitats of this species in the center of Iran.  The present study is done with the aim of determining the effective factors in the presence of Ovis orientalis using MAXENT during 2012 to 2013 for seasons winter (cold period), spring (lambing), summer (hot and dry period) and autumn (mating period). Environmental factors used in model for three seasons are elevation, Slope, aspect, distance to water resources, distance to plant communities, distance to roads (soily and asphalted) and distance to mines. Results (with used MAXENT Software) show that the most important factor in the presence of Ovis orientalis as one of the most important food resources for Acinonyx jubatus (Asiatic Cheetah) (Critically Endangered) in the study area, in winter, spring, summer and autumn is slope. According to the prediction (with MAXENT Software) , north, center and south east areas of Dare Anjir wildlife refuge which are the most suitable habitat for Acinonyx jubatus (Asiatic Cheetah) and its dependent predators for three seasons have the most probability of presence of ovis. The result of the present study could be used in performing conservation and management for increasing suitable habitats in Yazd province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ovis orientalis
  • Habitat Desirability Modeling
  • Maximum Entropy
  • MAXENT
  • Dareh Anjir
  • Wildlife Refuge