ارزش‌گذاری اقتصادی کارکردهای مصرفی (مستقیم و غیرمستقیم) منابع محیط زیستی تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خور باهو

نوع مقاله: سایر

نویسندگان

1 گروه شیلات، واحد چابهار، دانشگاه آزاد اسلامی، چابهار، ایران

2 اداره حفاظت محیط زیست شهرستان چابهار، چابهار، ایران

3 گروه محیط زیست، دانشگاه پیام نور، واحد ری، ایران

چکیده

تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خور باهو به ­دلیل وسعت زیاد، دارا بودن تنوع زیستی بالای جانوری و گیاهی نظیر وجود جنگل‌های حرا، تمساح پوزه‌کوتاه (گاندو) و غیره و ویژگی‌های کلی آن‌ها یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌ها برای بسیاری از جانداران خشکی ­زی و آبزی محسوب می‌شوند. این مطالعه باهدف ارزش‌گذاری اقتصادی کارکردها، کالاها و خدمات مصرفی مستقیم و غیرمستقیم منابع محیط زیستی تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خور باهو در سال 1395 صورت گرفت. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی، تعداد 384 پرسشنامه از ساکنان منطقه جمع‌آوری شد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که ارزش اقتصادی کل سالانه خدمات مصرفی مستقیم تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خورباهو معادل 1/8 میلیارد ریال هست. ارزش اقتصادی کل سالانه خدمات مصرفی غیرمستقیم معادل 21/671 میلیارد ریال برآورد شد. ارزش حفاظتی تالاب براساس پاسخ مصاحبه‌شوندگان به سؤالات پرسشنامه معادل 116435445 ریال برآورد گردید. مجموع ارزش برآوردی سالیانه خدمات مصرفی مستقیم و غیرمستقیم تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خور باهو معادل 21/672 میلیارد ریال محاسبه شد. نتایج نشان داد که تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خور باهو ارزش اقتصادی کاملاً مهم و قابل‌توجهی داشته که این ارزش‌ها برای تصمیم‌گیرندگان و برنامه ­ریزان، شرایطی و موقعیت‌هایی را می‌تواند فراهم کند تا با برنامه‌ریزی مدیریتی صحیح از کیفیت تالاب و منابع آن حمایت نمایند.

کلیدواژه‌ها


  1. امیرنژاد، ح.؛ رفیعی، ح. و اتقایی، م.، 1389. برآورد ارزش حفاظتی منابع محیطی (مطالعه موردی: تالاب بین‌المللی میانکاله). فصلنامه محیط‌ شناسی. سال 36، دوره 53، صفحات 89 تا 98.
  2. جعفری­ نژاد، م.؛فرهنگی، م. و خانپور، ف.، 1391. ارزش‌گذاری اقتصادی مواهب زیست‌ محیطی تالاب بین‌المللی گمیشان به ­روش مشروط برای تعیین کاربردهای حفاظتی. مجله حفاظت و بهره‌برداری از منابع طبیعی. جلد 1، شماره 1، صفحات 6 تا 13.
  3. خداوردی ­زاده، م. و خلیلیان، ص.، 1391. کاربرد AHP به‌منظور تمایز ارزش‌های مصرفی و غیرمصرفی تالاب‌‌ها (مطالعه موردی: تالاب قوریگل). فصلنامه علمی محیط‌ زیست. دوره 53، صفحات 91 تا 101.          
  4. خداوردی ­زاده، م.؛خلیلیان، ص.؛حیاتی، ب. و پیش­بهار، ا.، 1393. برآورد ارزش پولی کارکردها و خدمات منطقه حفاظت‌شده مراکان با استفاده از روش آزمون انتخاب. دوره 3، شماره 10، صفحات 267 تا 290.  
  5. دانه‌کار، ا.، 1385. شناسایی و پهنه‌بندی مناطق حساس ساحلی استان سیستان و بلوچستان. اداره کل منابع طبیعی استان سیستان و بلوچستان. 258صفحه.
  6. فتاحی، ا. و فتح ­زاده، ع.، 1390. ارزش‌گذاری حفاظتی حوزه‌های آبخیز با استفاده از روش ارزش‌گذاری مشروط (مطالعه موردی: تالاب گمیشان). مجله علمی پژوهشی علوم و مهندسى آبخیزدارى ایران. سال 5، شماره 1، صفحات 134 تا 152.
  7. عباس­ ور،  م.؛ عابدی، ز.؛ احمدیان،  ا. و  ظفری، ف.، 1392. ارزش‌گذاری اقتصادی کارکردهای بازاری منابع زیست‌محیطی دریاچه ارژن- پریشان با تأکید بر گونه‌های آبزی. علوم و تکنولوژی محیط‌ زیست. دوره 15، شماره 1، صفحات 96 تا 101.
  8. مافی، غ.؛ یارعلی، د. و یارعلی، ن.، 1388. ارزش‌گذاری تفرجگاهی تالاب بین‌المللی چغاخور با استفاده از روش هزینه سفر منطقه‌ای. مجله محیط‌ شناسی. دوره 50، صفحات 45 تا 54.
  9. محمودی،  ن.؛شیرزادی ­لسکوکلایه، س. و صبوحی­ صابونی،  م.، 1389. برآورد ارزش  تفرجگاهی تالاب انزلی با به‌کارگیری روش ارزیابی مشروط. محیط‌ شناسی. دوره 36، شماره 4، صفحات51 تا 58.
  10. منتظرحجت،  ا.؛بهزاد، م. و قربان ­نژاد، م.، 1393. ارزش‌گذاری خدمات استفاده‌ای تالاب شادگان. فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی‌های اقتصادی سابق). دوره 9، شماره 1، صفحات 41 تا 73.
  11. مهندسان مشاور زیست انرژی چابهار. 1395. پروژه تعیین نیاز آبی تالاب بین‌المللی خلیج گواتر و خور باهو. اداره کل حفاظت محیط ‌زیست استان سیستان و بلوچستان.
  12. Andreopoulos, D.; Damigos, D.; Comiti, F. and Fischer, C., 2015. Estimating the non market benefits of climate change adaptation of river ecosystem services: A choice experiment application in the Aoos basin, Greece. Environmental science and policy. Vol. 54, pp: 92-103.
  13. Barbier, E.B.; Acreman, M. and Knowler. D., 2000. Economic Valuation of Wetlands, A Guide for Policy Makers and Planners. Ramsar Convention Bureau, Gland, Switzerland.
  14. Lallan, P., 2001. Economic Valuation of Ecological Functions and Benefits: A Case Study of Wetland Ecosystems Along the Yamuna River Corridors of Delhi Region, Department of Business Economics, university of Delhi Institute of Economic Growth, Delhi; and Center for Environmental Management of Degraded Ecosystems, University of Delhi.
  15. Newell, L.W. and Swallow, S.K., 2013. Real-payment choice experiments: Valuing forested wetlands and spatial attributes within a landscape context. Ecological Economics. Vol. 92, pp: 37-47.
  16. Ramsar Convention Bureau. 1971. Appendix 7, Ramsar Wetland Definition, Classification and Criteria for Internationally Important Wetlands. Ramsar, Iran.
  17. Suparmoko, M., 2008. Economic valueation for environmental goods and services (Market price method), Regional Training Workshop on The Economic Valuation of the Goods and Services of Coastal Habitats.