بهینه سازی تولید قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) از طریق استفاده از پساب استخرهای خاکی (مطالعه موردی: شهرستان بافق، استان یزد)

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان. اردکان، ایران

2 مرکز تحقیقات آبزیان آب های شور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، بافق، ایران

چکیده

این تحقیق با هدف امکان بهره ­برداری از آب خروجی مزارع پرورش ماهی قزل­ آلای رنگین­ کمان در بافق انجام گرفت. برای این منظور 4 استخر خاکی پرورش قزل­ آلا هر یک به مساحت 0/5 هکتار درنظر گرفته شد. تیمارهای مورد مطالعه شامل: تیمار 1) پرورش در شرایط متعارف در استخرهای خاکی بدون استفاده مجدد از آب خروجی و تیمار، 2) پرورش در شرایط متعارف در استخرهای خاکی با استفاده مجدد از آب خروجی در حوضچه های گرد بتنی در انتهای استخرهای خاکی بودند. وزن اولیه رها سازی با میانگین 25 گرم و تراکم رها سازی در استخرهای خاکی یک عدد در مترمربع و در حوضچه­ های بتنی تیمار دو، 70 عدد در مترمربع درنظر گرفته شد. دوره پرورش حدود 4/5 ماه و در نیمه دوم سال انجام گرفت. میزان متوسط تولید در تیمار یک 2193 کیلوگرم و در مورد تیمار دو 2831 کیلوگرم بود. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که هیچ­ یک از فاکتورهای فیزیکوشیمیایی آب در حوضچه ­های بتنی محدودیت ­زا و بحرانی نبودند. مقایسه فاکتورهای رشد دو تیمار نشان داد که از لحاظ آماری تفاوت معنی ­داری بین دو تیمار از لحاظ بیوماس نهایی، درصد افزایش وزن، درصد بازماندگی نهایی و ضریب تبدیل غذا وجود دارد (0/05>p) و تیمار دوم از این لحاظ شرایط بهتری نسبت به تیمار اول داشت. براساس نتایج تحقیق، از طریق استفاده مجدد از آب خروجی استخرهای خاکی، امکان افزایش تولید به  میزان حدود 31 % و امکان افزایش در آمد به ­میزان حدود 41% وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


  1. فلاحتی ­مروست، ع.؛ مجازی­ امیری، ب.؛ علیزاده، م. و ابطحی، ب.، 1384. مقایسه روند توسعه غدد جنسی قزل­ آلای رنگین ­کمان (Oncorhynchus myksis) در آب لب­ شور و شیرین. مجله علمی شیلات ایران. دوره 14، شماره 4، صفحات 113 تا 126. 
  2. علیزاده، م.، 1375. پرورش قزل­ آلای رنگین­ کمان در استخرهای خاکی آب لب­ شور. مجله آبزی­ پرور، انتشارات سازمان شیلات ایران. شماره 6، صفحات 45 تا 56.
  3. علیزاده، م.، 1380. روابط متقابل سطوح مختلف  پروتئین و انرژی جیره غذائی بر قزل­ آلای رنگین ­کمان (Oncorhynchus myksis) در آب لب­ شور. پایان­ نامه دکتری تخصصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.
  4. مشائی، ن.؛ علیزاده، م.؛ رجبی ­پور، ف. و سرسنگی، ح.، 1382. بررسی لیمنولوژیک استخرهای خاکی آب لب­ شور پرورش قزل­ آلا در منطقه بافق یزد. گزارش نهائی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات شیلات ایران.
  5. مهندسین مشاور یکم. 1386. پروژه تدوین برنامه بهره­ برداری از آب­ های شور، لب­ شور و غیرمتعارف در سطح حوضه­ های آبریز کشور. گزارش شماره 6 : سیاست­ ها و استراتژی­ های مناسب برای استفاده از آب­ های شور، لب­شور و غیرمتعارف.
  6. ناصری، ا.؛ عباسی، ف. و اکبری، م.، 1396. برآورد آب مصرفی در بخش کشاورزی به­ روش بیالن آب. مجله تحقیقات مهندسی سازه ­های آبیاری و زهکشی. دوره 18، شماره 68، صفحات 17 تا 32.
  7. نفیسی، م.؛ شریفیان، م.؛ آخوندی،ع.؛ علیزاده، م.؛ خدارحمی، ر. و سرسنگی، ح.، 1383. افزایش تولید در استخرهای خاکی پرورش قزل­ آلا با استفاده از روش ­های هوادهی در منطقه بافق یزد. گزارش نهائی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات شیلات ایران.
  8. Edwards, P., 1990. Environmental issues in integrated agriculture-aquaculture and waste water-fed fish culture systems. Conference on environment and third world aquaculture development, Rockefeller Foundation, Bellagio, Italy.
  9. EPA. 2006. National Recommended Water Quality Criteria.
  10. Rashid, S.; Li, Q.A.; Carr, R. and Buechiler, S., 2005. Managing wastewater agriculture to improve livelihoods and environmental quality in poor countries. Irrigation and Drainage. Vol. 54, pp: 11-22.
  11. Rommelmann, D.W.; Duranceu, S.J.; Stahl, M.W.; Kamnikar, C. and Gonzales, R.M., 2004. Industrial Water Quality Requirements Reclaimed Water, AWWA Research Foundation. 82- Rhoades, J.D., Kandiah.