مقایسه برخی از پارامترهای بیوشیمیایی و اسپرم شناختی فیل ماهی (Huso huso) و اوزون‌ برون (Acipenser stellatus)

نوع مقاله: فیزیولوژی (جانوری)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

2 ایستگاه تحقیقاتی نرمتنان خلیج فارس، موسسه تحقیقات شیلات ایران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر لنگه، ایران

3 پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

چکیده

در این مطالعه خصوصیات حرکتی (طول دوره تحرک و درصد تحرک اسپرم)، اسپرماتوکریت، تراکم اسپرم و برخی از فاکتورهای بیولوژیکی اسپرم شامل شاخص­های پلاسمای سمینال (ترکیبات یونی و آلی) در 7 مولد فیل‌ ماهی و 7 مولد اوزون‌ برون وحشی مورد بررسی قرار گرفت. طول دوره تحرک اسپرم (s)، درصد تحرک اسپرم (%)، اسپرماتوکریت (%) و تراکم اسپرم (109×) در فیل ­ماهی به ­ترتیب 30/65±310، 4/31±93/11، 0/31±2/87، 0/36±2/76 و در ماهی اوزون‌ برون به ­ترتیب 23/61±81، 3/270±80/63، 0/23±2/63، 0/28±2/40 اندازه ­گیری شد.غلظت­ های یون سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزیم در فیل ­ماهی به ­ترتیب 8/47±96/24، 0/40±3/34، 0/44±8/66، 0/15±1/23 میلی ­مول در لیتر و در اوزو ن‌برون به ­ترتیب 8/40±95/33، 0/28±4/23، 0/47±8/43، 0/24±2/39 میلی ­مول در لیتر بود. غلظت کلسترول و گلوکز در سرم فیل ماهی به ­ترتیب 6/77±12/98، 2/47±30/67 میلی ­گرم در دسی ­لیتر و در اوزون‌ برون به ­ترتیب 5/78±45/68، 1/66±30/43 میلی ­گرم در دسی ­لیتر بود. هم­ چنین پلاسمای سمینال در فیل ­ماهی و اوزون‌ برون به ­ترتیب دارای 0/27±1/45، 0/29±1/49 گرم در دسی ­لیتر پروتئین بود. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که بین طول دوره تحرک، درصد تحرک اسپرم و میزان غلظت یون منیزیم در فیل­ ماهی و اوزون‌ برون اختلاف معنی‌ داری وجود دارد. نتایج این تحقیق نشان می‌ دهد که فیل ­ماهی نسبت به اوزون‌ برون دارای کیفیت و کمیت اسپرم بالاتری هستند. به‌ علاوه، میزان غلظت یون منیزیم که در اوزون‌ برون بیش ­تر از فیل­ ماهی است، اما تفاوت معنی‌ داری میان سایر پارامترهای بیوشیمیایی میان دو گونه مشاهده نشد.

کلیدواژه‌ها


  1. احمدی، م.ر.؛ لباسی، م.ر.؛ حسینی، ش. و لرستانی، ر.، 1387. ارزیابی غلظت اسپرم، اثر رقیق‌ کننده‌ها و میزان pH آن‌ ها بر تحرک اسپرم کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله علوم و فنون دریایی. سال 7، شماره­ 1 و 2، صفحات 13 تا 19.
  2. اسلامبولچی، ش.، 1377. تخمین تراکم اسپرم ماهی کپور معمولی، آمور و ازون برون با استفاده از روش اسپکتروفتومتری. پایان‌ نامه کارشناسی. دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 50 صفحه.
  3. برادران ­نویری، ش.؛ علیپور، ع.ر. و پورکاظمی، م.، 1385. بررسی خصوصیات مورفولوژی، تراکم اسپرم و اسپرماتوکریت
    تاس ­ماهی ایرانی (Acipenser persicus) در جنوب ­غرب دریای خزر. نشریه امور دام و آبزیان. شماره 75، صفحات 138 تا 144.
  4. برادران­نویری، ش.؛ نوری، ا.؛ بهمنی، م.؛ یزدانی­ساداتی، م.ع. و اکبرزاده، آ.، 1396. اثر دو نوع رقیق‌کننده بر شاخص‌های تحرک اسپرم ماهی بستر (Huso huso×Acipenser ruthenus) طی نگه ­داری بلندمدت. نشریه فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان. سال 5، شماره 4، صفحات 58 تا 72.
  5. برادران ­نویری، ش. و حسن­ زاده ­صابر، م.، 1397. روش‌ های ارزیابی کیفیت اسپرم ماهیان. نشریه توسعه آبزی‌ پروری. سال 12، شماره 3، صفحات 15 تا 29.
  6. بهمنی، م.؛ یوسفی­ جوردهی، ا.؛ کاظمی، ر.ا.؛ پوردهقانی، م.؛ حلاجیان، ع.؛ دژندیان، س. و جلیل ­پور، ج.، 1391. بیوتکنیک مولدسازی، تکثیر مصنوعی و مطالعه برخی شاخص‌ های فیزیولوژیک تاس ­ماهی شیپ پرورشی (Acipenser nudiventris). مجله علمی شیلات ایران. سال 21، شماره 3، صفحات 1 تا 12.
  7. خارا. ح.؛ برادران ­نویری، ش.؛ دادرس، ح.؛ رهبر، م.؛ احمدنژاد، م.؛ علی ­نیا، م. و خدادوست، ع.، 1391. اثر برخی یون‌ ها روی فعالیت اسپرم و کارایی تکثیر مصنوعی ماهی کپورمعمولی (Cyprinus carpio). مجله بهره‌ برداری و پرورش آبزیان. جلد 1، شماره 3، صفحات 45 تا 64.
  8. علیپورجورشری، ع.ر.، 1394. کاربرد روش‌ های شمارش عددی، اسپرماتوکریت و طیف‌ سنجی تراکم اسپرم در ماهیان با تأکید بر ماهی ازون برون (Acipenser stellatus). نشریه آبزیان زینتی. سال 2، شماره 4، صفحات 33 تا 40.
  9. علیپور، ع.ر.؛ برادران نویری، ش.؛ نوروزفشخامی، م.ر؛ آذری تاکامی، ق. و وهاب­زاده، ح.، 1391. بررسی خصوصیات ریخت ‌شناسی و تراکم اسپرم تاس ­ماهی ایرانی (Acipenser  persicus) از طریق اسپرماتوکریت، شمارش عددی و طیف‌ سنجی. نشریه زیست ‌شناسی دریا. سال 4، شماره 15، صفحات 1 تا 11.
  10. قرایی، ا.؛ علیزاده­ سرگزی، ع.؛ غفاری، م. و میردارهریجانی، ج.، 1394. تأثیر محلول‌ های رقیق‌ کننده اسپرم بر شاخص‌ های اسپرم شناختی و عملکرد لقاح در ماهی سفیدک سیستان (Schizothorax zarudnyi). نشریه علوم آبزی‌ پروری. سال سوم، شماره 4، صفحات 17 تا 30.
  11. محمدی، ق.ا.؛ مصباح، م.؛ خواجه، غ.ح. و ممبینی، آ.، 1396. خصوصیات میلت ماهی کپور پرورشی (Cyprinus carpio) در استان خوزستان. نشریه زیست‌ شناسی دریا. سال 9، شماره 36، صفحات 93 تا 100.
  12. Alavi, S.M.H.; Cosson, J. and Kazemi, R., 2006. Semen characteristics in Acipenser persicus in relation to sequential stripping. Journal of Fish Biology. Vol. 22, pp: 400-405.
  13. Alavi, S.M.H.; Mojazi, A.B.; Cosson, J.; Karami, M.; Pourkazemi, M. and Akhoundzadeh, M.A., 2006. Determination of some seminal plasms indices, sperm density and motility in the Persian sturgeon Acipenser persicus. Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 5, pp: 19-40.
  14. Barannikova, I.A., 1995. Measures to maintain sturgeon fisheries under conditions of ecosystem change. In: Proc. Intern. S turg. Symp., Vniro Pub. Vol. 12, pp: 124-130. 
  15. Billard, R., 2015. Spermatogenesis and spermatology of some teleost fish species. Reprod Nutr Dev. Vol. 2, pp: 877-920.  
  16. Billard, R.; Cosson, J.; Perchec, G. and Linhart, O., 2015. Biology of sperm and artificial reproduction in carp. Aquaculture. Vol. 124, pp: 95-112. 
  17. Billard, R., 2015. Biology and Control of Reproduction of Sturgeons in Fish Farm. Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 2, pp: 1-20.
  18. Cosson, J. and Linhart, O., 1996. Paddlefish, Polyodon spathula, spermatozoa: effects of potassium and pH on motility. Folia Zool. Vol. 45, pp: 36-45.
  19. Cosson, J.; Billard, R.; Cibert, C.; Dreanno, C.; Linhart, O. and Suquet, M., 1997. Movements of fish sperm flagella studied by high speed video microscopy coupled to computer assisted image analysis. Pol Arch Hydrobiol. Vol. 44, pp: 103-112.
  20. Cosson, J.; Billard, R.; Dreanno, C., Suquet, M. and Cibert, C., 1999. Regulation of axonemal wave parameters of fish spermatozoa by ionic factors.  In the Mail Gamete from Basic Knowledege to Clinical Applications. Vienna, USA. pp: 161- 186.
  21. Cosson, J.; Linhart, O.; Mims, S.D.; Shelton, W.L. and Rodina, M., 2000. Analysis of motility parameters from paddlefish and shovelnose sturgeon spermatozoa. Journal of Fish Biology. Vol. 56, pp: 1348-1367.
  22. Fitzpatrick, J.L.; Henry, J.C.; Leily, N.R. and Devlin, R.H., 2005. Sperm characteristics and fertilization success of Masculinize coho salmon Oncorhynchus kisutch. Aquaculture. Vol. 249, pp: 459-468.
  23. Garcia, A. and Diaz, M.V., 2015. Culture of Seriola dumerilii. Cah. Options Mediterr. Vol. 16, pp: 103-114.
  24. He, S. and Jenkins, K., 2004. Activation of sperm motility in striped bass via a CAMP-independent pathway. Theriogenology. Vol. 61, pp: 1487-1498.
  25. Morisawa, M.; Suzuki, K.; Shimizu, H.; Morisawa, S. and Yasuda, K., 2010. Effect of osmolality and potassium on motility of spermatozoa from freshwater cyprinid fishes. J Exp Zool. Vol. 107, pp: 95-103.
  26. Primavera, J.H. and Quinitio, E.T., 2014. Runt-Deformity syndrome in cultured giant tiger prawn Penaeus monodon. Journal of Crustacean Biology. Vol. 20, pp: 796-802.
  27. Rideout, R.M.; Trippel, E.A. and Litvak, M.K., 2012. Relationship between sperm density, spermatocrit, sperm motility and spawning date in wild and cultured haddock. Journal of Fish Biology. Vol. 65, pp: 319-332.
  28. Rurangwa, E.; Kime, D.E.; Ollevier, F. and Nash, J.P., 2014. Measurement of sperm motility and factors affecting sperm quality in cultured fish. Aquaculture. Vol. 234, pp: 1-28.
  29. Secer, S.; Tekin, N.; Bozkurt, Y.; Bukan, N. and Akcay, M., 2004. Correlation between biochemical and spermatological parameters in rainbow trout semen. Israel. Vol. 56, pp: 274-280. 
  30. Tabares, J.; Ruiz, T.; Arboleda, L. and Olivera, M., 2007. Effect of some ions on sperm activation in (Brycon henna). Acta Biológica Colombiana. Vol. 12, No. 1, pp: 87-98.
  31. Turner, E. and Montgomerie, R., 2002. Ovarian fluid enhances sperm movement in Arctic charr. Journal of Fish Biology. Vol. 60, pp: 1570-1579.
  32. White, L. and Macleod, J., 2010. Composition and physiology of semen. In: Hartman, C.G., Mechanisms Concerned with Conception. Perrgamon Press, Lond. pp: 135-172.