بررسی تأثیر اسانس آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss) و پودر زنجبیل (Zingiber officinale) به صورت مجزا بر شاخص های رشد، ایمنی و مقاومت بچه ماهیان قزل آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) در مواجه با باکتری یرسینیا راکری (Yersinia ruckeri)

نوع مقاله: تغذیه

نویسندگان

گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاوس، گنبدکاوس، ایران

10.22034/aej.2020.118832

چکیده

در مطالعه حاضر تأثیر اسانس آویشن شیرازی و پودر زنجبیل بر شاخص ­های رشد و تحریک سیستم ایمنی بچه ماهیان قزل ­آلای رنگین ­کمان مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 150 قطعه بچه ­ماهی قزل ­آلای رنگین­ کمان با میانگین وزنی 1/49±31/40 گرم در 3 تیمار آزمایشی هرکدام با 3 تکرار (در هر تکرار 10 قطعه بچه ­ماهی) تقسیم شدند. تیمارها به ­مدت 30 روز با  جیره ­های حاوی 0 (شاهد) و 1% اسانس آویشن و پودر زنجبیل تغذیه شدند. در روز 30 ام، باکتری یرسینیا راکری به ‌صورت درون صفاقی به 15 قطعه از بچه­ ماهیان در هر تیمار به­ طور تصادفی تزریق شد. میزان تلفات روزانه به ­مدت 2 هفته ثبت گردید. در انتهای دوره نمونه خون از تیمارها تهیه شد. براساس نتایج به ­دست آمده شاخص ­های رشد اختلاف معنی ­داری بین تیمارهای آزمایشی نشان نداد (0/05<p ). در پایان دوره غذادهی بیش ­ترین مقدار پروتئین کل، آلبومین، گلوکز، لیزوزیم، کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و فعالیت همولیتیک کمپلمان سرم در گروه شاهد ثبت گردید (0/05>p ). در فاز دوم ازمایش و در شرایط بعد از مواجه با عامل بیماری­ زا، بیش ­ترین مقدار گلوکز، لیزوزیم، کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و فعالیت همولیتیک کمپلمان سرم در تیمار تغذیه شده از پودر زنجبیل به ­دست آمد (0/05>p ). بیش ­ترین مدت ‌زمان زنده ‌مانی بچه ­ماهیان پس از تزریق باکتری نیز در تیمار تغذیه شده از پودر زنجبیل ثبت شد. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از 1% پودر زنجبیل و اسانس آویشن باعث تحریک سیستم ایمنی و افزایش مقاومت بچه ­ماهیان قزل‌ آلای رنگین ‌کمان در برابر عوامل بیماری ‌زا می‌ گردد.

کلیدواژه‌ها


  1. ایزدی، ز.؛ اثنی ­عشری، م.؛ احمدوند، گ.؛ داودی، پ. و  پیری، خ.، 1388. شناسایی ترکیب ‌های شیمیایی و بررسی اثر ضدباکتریایی ابسانس گیاه نعناع فلفلی بر تعدادی از سویه ‌های میکروبی. مجله ارمغان دانش. دوره 14، شماره 3، صفحات 45 تا 54.
  2. ایمانی، م.، 1392. تأثیر گیاهان داروئی سیر (Allium sativa L.) و سرخارگل (Echinacea purpurea) بر شاخص‌ های رشد، پارامترهای خونی و مقاومت در برابر آلودگی باکتریایی در ماهی قزل ‌آلای رنگین‌ کمان (Oncorhynchus mykiss W.). پایان ‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه.
  3. سپیدنامه، م.، 1394. مقایسه استفاده خوراکی از آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss) و ویتامین E بر کپورمعمولی (Cyprinus carpio L.) در مواجه با کادمیوم. پایان ‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء (ص) بهبهان.
  4. سلطانی، م.؛ ظریف­ منش، ط. و ذریه ­زهرا، س.ج.، 1391. مطالعه تأثیر آویشن شیرازی (Zataria multiflora) بر میزان فعالیت سیستم عامل مکمل و لیزوزیم خون قزل ‌آلای رنگین ‌کمان (Onchorhynchus mykiss). دوره 21، شماره 4، صفحات 13 تا 22.
  5. شریفی، ا.؛ نقش، ن. و رزمی، ن.، 1394. بررسی تأثیرات آنتی ‌اکسیدانی چای سبز (Camellia sinesis) در موش ‌های نر (Albino)  مسموم شده با تیواستامید. مجله طب پیشگیری طبری. دوره 1، شماره 1، صفحات 19 تا 28.
  6. شیخ­ الاسلامی ­امیری، م.؛ یوسفیان، م.؛ یاوری، و.؛ صفری، ر. و قیاسی، م.، 1390. بررسی تاثیر پری­بیوتیک اینولین بر فاکتورهای سیستم ایمنی و مقاومت ماهی قزل ­آلای رنگین­ کمان (Oncorhynchus mykiss  Walbaum, 1972) در برابر باکتری بیماری زای استرپتوکوک. مجله زیست­ شناسی ایران. دوره 24، شماره 2، صفحات 303 تا 312.
  7. صادقیان، م.س.، 1394. ارزیابی مقایسه‌ ای اثر خوراکی گیاه آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss) و ویتامین E بر بهبود عملکرد سیستم فیزیولوژیک بچه ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio L.). پایان ‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء (ص) بهبهان.
  8. علیشاهی، م.؛ سلطانی، م.؛ مصباح، م. و زرگر، ا.، 1391. اثر تحریک ایمنی و رشد لوامیزول، آرگوسان و سه عصاره گیاهی در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio). مجله تحقیقات دامپزشکی. دوره 67، شماره 2، صفحات 135 تا 142.
  9. علیشاهی، م.؛ قربانپور، م.؛ مصباح، م. و پیغان، ر.، 1388. بررسی اثر عصاره گیاه دارواش بر عیار پادتن ضد باکتری آئروموناس ماهی کپور معمولی، همایش علمی توسعه صنعت گیاهان دارویی ایران.
  10. فتحی، م. و تنها، ت.، 1390. وضعیت فعالیت آنتی ‌اکسیدانی و نارسایی قلبی در جوجه‌ های مبتلا به سندروم افزایش فشارخون ریوی. مجله زیست ‌شناسی جانوری تجربی. دوره 1، شماره 1، صفحات 69 تا 80.
  11. کیخسروی، ع.؛ عتباتی، آ.؛ وطن ‌دوست، ج.؛ شمس، ه.؛ جلیلی، م. و  روکی، ح.، 1389. تأثیر غلظت ‌های نزدیک به کشنده کادمیوم بر روی برخی پارامترهای بیوشیمیایی در خون ماهی فیتوفاگ (Hypophthalmichthys molitrix). مجله اقیانوس ‌شناسی. دوره 1، شماره 2، صفحات 11 تا 16.
  12. کارگرجهرمی، م.، 1391. ارزیابی اثرات تغذیه با اسانس ‌های گیاهی بر رشد، ایمنی و مقاومت در برابر تنش کمبود اکسیژن و دمایی در ماهی قزل ‌آلای رنگین ‌کمان (Oncorhynchus mykiss). پایان ‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه.
  13. کاولی­ حقیقی، م. و تولیت، ط.، 1380. زنجبیل (Zingiberofficinale Roscoe) و درمان ‌های غیرمتعارف. فصلنامه گیاهان داروئی. شماره 1، صفحات 19 تا 28.
  14. محمدی، م.ج.؛ علیشاهی، م. و آرمون، ا.، 1395. تأثیر عصاره دانه گیاه اسفرزه (Plantago ovata) بر فاکتورهای ایمنی غیراختصاصی بچه ­ماهی قزل ‌آلای رنگین‌ کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله دامپزشکی در پژوهش و سازندگی. شماره 115، صفحات 97 تا 105.
  15. مهاجری، د. و  دوستار، ی.، 1390. اثر حفاظتی عصاره الکلی کلاله زعفران در مقابل سمیت، کبدی سیسپلاتین در موش صحرایی. مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی. دوره 21، شماره 4، صفحات 251 تا 261.
  16. نوبهار، ز.، 1392. بررسی تأثیر گیاهان دارویی زنجبیل، سیر و گزنه بر برخی فاکتورهای خونی و پاسخ‌های استرسی در فیل ‌ماهی (Huso huso). پایان ‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گنبدکاووس.
  17. Afzal, M.; Al-Hadidi Menon, M.; Pesek, J. and Dhami, M.S., 2001. Zinger: an ethnomedical, chemical and pharmacological review. Drug Metabolism. Drug Interact. Vol. 18, pp: 159-190.
  18. Agarwa, M.; Walia, S.; Dhingra, S. and Khambay, B.P.S., 2001. Insect growth inhibition, antifeedant and antifungal activity of compounds isolated/derived from Zingiber of cinale roscoe (ginger) rhizomes. Pest Management Science. Vol. 57, pp: 289-300.
  19. Ahmadi, K.; Mirvaghefei, A.R.; Banaee, M. and Vosoghei, AR., 2014. Effects of long term diazinon exposure on some immunological and haematological parameters in rainbow trout Oncorhynchus mykiss. Toxicology and Environmental Health Sciences. Vol. 6, Vo. 1, pp: 1-7.
  20. Ahmed, R.S. and Sharma S.B., 1997. Biochemical studies on combined effects of garlic Allium sativum (Linn.) and ginger Zingiber officinale (Rose) in albino rats. Indian Journal Exp Biology. Vol. 35, pp: 841-843.
  21. Albadr, N.A., 2011. Effect of thyme powder, extract and oil on carbon tetrachloride-induced liver injury. Journal of American Science. Vol. 7, No. 3, pp: 221-227.
  22. Alishahi, M.; Ranjbar, M.M.; Ghorbanpour, M.; Peyghan, R.; Mesbah, M. and Razi Jalali, M., 2010. Effects of dietary Aloe vera on some specific and nonspecific immunity in the Common carp (Cyprinus carpio). International Journal of Veterinary Research. Vol. 4, No. 3, pp: 189-195.
  23. Amar, E.C.; Kitron, V.; Satoh, S.; Okamoto, N. and Watanabe, T., 2000. Effect of dietary β-carotene on immune response of rainbow trout(Oncorhynchus mykiss). Fisheries Science. Vol. 66, pp: 1068-1075.
  24. AOAC. 1995. Official Methods of Analysis of AOAC, Vol.1,15th edn. Association of Official Analytical Chemists, Arlington, VA, USA.
  25. Borges, A.; Scotti, L.V.; Siqueira, D.R.; Jurinitz, D.F. and Wassermann, G.F., 2004. Hematologic and serum biochemical values for jundia´ (Rhamdia quelen). Fish Physiology and Biochemical. Vol. 30, pp: 21-25.
  26. Citarasu, T., 2010.Herbal biomedicines a new opportunity for aquaculture industry. Aquaculture International. Vol. 18, No. 3, pp: 403-414.
  27. Demers, N.E., 1993. The acute effects of stress on plasma proteins of Rainbow trout, Oncorhynchus mykiss. The thesis for the degree of Master of Science. Oregon State University. 73 p.
  28. Densmore, C.L.; Blazer, V.S.; Waldrop, T.B. and Pooler, P.S., 2001. Effects of Whirling Disease on Selected Hematological Parameters in Rainbow Trou. Journal of Wildlife Diseases. Vol. 37, pp: 375-378.
  29. Dongmeza, E.; Siddhuraju, P.; Francis, G. and Becker, K., 2006. Effects of dehydrated methanol extracts of moringa (Moringa oleifera Lam.) leaves and three of its fractions on growth performance and feed nutrient assimilation in Nile tilapia (Oreochromis niloticus L.). Aquaculture. Vol. 261, pp: 407-422 (UK).
  30. Dügenci, K.S.; Arda, N. and Candan, A., 2003. Some medicinal plants as immunostimulant for fish. Journal of Ethnopharmacology. Vol. 88, pp: 99-106.
  31. Ellis, A.E., 1990. Techniques in fish immunology. In Lysozyme Assays. (Eds: Stolen, J.S.; Fletcher, T.C.; Anderson, D.P.; Robertson, B.S. and Van Muiswinkle, W.B.,). SOS Publications, Fair Haven. pp: 101-103.
  32. EL-Nekeety, A.A.; Mohamed,S.R.; Hathout, A.S.; Hassan, N.S.; Aly, S.E. and Abdel-Wahhab, M.A., 2011. Antioxidant properties of Thymus vulgaris oil against aflatoxin-induce oxidative stress in male rats. Toxicology. Vol. 57, pp: 984-991.
  33. Ernst, E. and Pittler M.H., 2000. Efficacy of ginger for nausea and vomiting: a systematic review of randomized clinical trials. British Journal of Anaesthesia. Vol. 84, pp: 367-371.
  34. Feldman, B.F.; Zinkl, J.G. and Jian, N.C., 2000. Schalm’s veterinary hematology. Lippincott Williams and Wilkins publication, Canada. pp: 1120-1125.
  35. Ghasemi Pirbaluti, A.; Pirali, A.; Pishkar, Gh. R.; Jalali, S.M.A.; Raesi, M.; Jafarian dehkordi, M. and Hamedi, B., 2010. The essential oils of some medicinal plants on the immune system and growth of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Journal of Herbal Drugs. Vol. 2, pp: 149-155.
  36. Goth, L., 1991. A simple method for determination of serum catalase activity and revision of reference range. International Journal of Clinical Chemistry. Vol. 196, pp: 143-152.
  37. Grzanna R.; Lindmark, L. and Frondoza, C.G. 2005. Ginger-anherbal Medicinal Product with Broad Anti Inflammatory Actions. Journal Medicinal of Food. Vol. 8, pp: 125-130.
  38. Gulec, A.K.; Danabas, D.; Ural, M.; Seker, E.; Arsalan, A. and Serdar, O., 2013. Effect of mixed use of thyme and fennel oils on biochemical properties and electrolytes in rainbow trout as a response to Yersinia ruckeri infection. Acta Veterinaria Brno. Vol. 82, pp: 297-302.
  39. Haghighi, M. and Sharif Rohani, M., 2013. The effects of powdered ginger (Zingiberofficinale) on the haematological and immunological parameters of rainbow trout Oncorhynchus mykiss. Journal of Medicinal Plant and Herbal Therapy Research. Vol. 1, pp: 8-12.
  40. Hamzawy, M.A.; El-Denshary, E.S.M.; Hassan, N.S.; Manaa, F. and Abdel-Wahhab, M.A., 2012. Antioxidant and Hepatorenoprotective Effects of Thyme vulgaris Extract in Rats during Aflatoxicosis, Global Journal of Pharmacology. Vol. 6, No. 2, pp: 106-117.
  41. Jian, J. and Wu, Z., 2002. Effect of Chinese herbal medicine on non-specific immunity of Jian common carp (Cyprinus carpio var. Jian). Journal of Dalian Fisheries University. Vol. 17, pp: 114-119.
  42. Lee, D.H.; Ra, C.S.; Song, Y.H.; Sung,K.I. and Kim, J.D., 2012. Effects of Dietary Garlic Extract on Growth, FeedUtilization and Whole Body Composition of Juvenile Sterlet Sturgeon (Acipenser ruthenus). Asian Australas. Journal of Animal Science. Vol. 25, pp: 577-583.
  43. Luo, G.; Xu, J.; Teng, Y.; Ding, C. and Yan, B., 2010. Effects of dietary lipid levels on the growth, digestive enzyme, feed utilization and fatty acid composition of Japanese sea bass (Lateolabrax japonicus) reared in freshwater. Aquaculture Research. Vol. 41, pp: 210-219.
  44. Maleknezhad, H.; Bazargani Gilani, B.; Tukmechi, A. and Ebrahimi H., 2012. A cytotoxicity and comparative antibacterial study on the effect of Zatariamultiflora Boiss, Trachy spermumcopticum essential oils, and Enrofloxacin on Aeromonashydrophila. Avicenna Journal of Phytomedicine. Vol. 2, No. 4, pp: 188-195.
  45. Nya, E.J. and Austin, B., 2009. Use of garlic, Allium sativum, to control Aeromonas hydrophila infection in Rainbow trout, Oncorhynchus mykiss. Journal of fish diseases. Vol. 32 No. 11, pp: 963-970.
  46. Panigrahi, A.; Kiron, V.; Puangkaew, J.; Kobayashi, T.; Satoh, S. and Sugita, H., 2005. The viability of probiotic bacteria as a factor influencing the immune response in rainbow trout Oncorhynchus mykiss. Aquaculture. Vol. 243, pp: 241-254.
  47. Řehulka, J., 2002. Aeromonas Causes Severe Skin Lesions in Rainbow Trout (Oncorhynchusmykiss): Clinical Pathology, Haematology, and Biochemistry. Acta Veterinaria Brno. Vol. 71, pp: 351-360.
  48. Rojas A., 2007. Potential essential oil application within the salmon industry in chile. International Aqua Feed. September-October. pp: 32-36.
  49. Son, V.M.; Chang, C.; Wu, M.C.; Guu, Y.K.; Chiu, C.H. and Cheng, W., 2009. Dietary administration Subramanian, S.; MacKinnon, S.L. and Ross, N.W., 2007. A comparative study on innate immune parameters in the epidermal mucus of various fish species. Comparative Biochemistry and Physiology. Vol. 148, pp: 256-263.
  50. Song, J.; Kwon, O.; Chen, S.; Daruwala, R.; Eck, P.; Park, J.B. and Levine. M., 2002. (SVCTI) and glucose transpoter isoform 2 (GLUT2), intestinal transporters for vitamin C and Glucose.The Journal of Biological Chemistry. Vol. 277, No. 18, pp: 15252-15260.
  51. Talpur, A., 2014. Mentha piperita (Peppermint) as feed additive enhanced growth performance, survival, immune response and disease resistance of Asian seabass, Lates calcarifer (Bloch) against Vibrio harveyi infection. Aquaculture. Vol. 420-421, pp: 71-78.
  52. Vasala, P.A., 2012. Ginger. In: Peter K.V. (Eds.) Handbook of herbs and spices. Woodhead Publishing Limited, India. pp: 319-335.
  53. Webster, C.D.; Clark, J.A. and Yancey, D.H., 1992. Effects of Yucca shidigera extract on water quality and fish growth in recirculating water aquaculture systems. The Progressive Fish Culturist. Vol. 54, No. 3, pp: 196-201.
  54. Winterbourn, C.C.; Hawkins, R.E.; Brian, M. and Carrell, R.W., 1975. The estimation of red cell superoxide dismutase activity. Journal of Laboratory and Clinical Medicine. Vol. 85, No. 2, pp: 337-341.
  55. Yilmaz, S.; Ergun, S. and Sanver Celik, E., 2012. Effects of herbal supplements on growth performance of sea bass (Dicentrarchus labrax): Change in body composition and some blood parameters. Journal of BioScience and Biotechnology. Vol. 1, No. 3, pp: 217-222.