به دام اندازی و شناسایی حشرات جنگل های حرا (Avicennia marina) توسط تله های سطلی رنگی، استوانه ای و کارت زرد چسبی (مطالعه موردی: شهرستان میناب)

نوع مقاله: جانورشناسی

نویسندگان

1 گروه محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، دانشکده محیط زیست، کرج، ایران

2 گروه جنگل شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 کارشناس اداره کل محیط زیست استان هرمزگان

4 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

چکیده

گونه حرا (Avicennia marina) یکی از مهم ­ترین گونه ­های مانگرو است که در کرانه جنوبی ایران، اجتماعات گسترده ­ای را در پهنه ­های گلی بین جزر و مدی سواحل کم شیب تشکیل داده است. بنابراین تحقیق حاضر جهت به دام اندازی حشرات و آفات موجود در جنگل­ های حرا و شناسایی آن­ ها در شهرستان میناب انجام شد. تله­ های مورد استفاده شامل تله استوانه ­ای، سطلی-رنگی و کارت زرد چسبی بود. نصب تله ­ها در چهار ایستگاه شامل مناطق کرگان، کولغان، تیاب و خور نمکی انجام شد و دوره نمونه ­برداری از اردیبهشت تا اواخر شهریور سال 1396 بود. کل حشرات به دام افتاده درون تله­ ها 483 عدد بود که توسط متخصصین حشره شناس موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور شناسایی شدند. گونه ­های مورد نظر شامل:
Apis mellifera L. (Hym.: Apidae),Muscina prolapsa Fallen (Dip.: Muscidae),Oria musculosa (Hubner) (Lep.: Noctuidae),Agrotis daedalus (Lep.: Noctuidae),Lygephila sp. (Lep.: Erebidae), Helicoverpa armigera (Hubner) (Lep.: Noctuidae),Xylocopa latipes (Hym.: Apidae), Hypaetha schmidti (Col.: Carabidae),Mylabris variabilis (Col.: Meloidae), Polistes carolina (Hym.: Vespidae)
 بودند. لازم به ذکر است که این 10 گونه برای اولین­ بار از جنگل ­های حرا جنوب کشور گزارش می­ شوند. هم­ چنین نتایج بررسی تله ­ها نشان داد که در مجموع بین تله­ سطلی-رنگی (میانگین شکار 1/9 حشره)، کارت زرد چسبی (میانگین شکار 1/38 حشره) و تله استوانه ­ای (میانگین شکار 2/55 حشره) در ایستگاه ­های مختلف، تفاوت معنی ­داری در جلب حشرات موجود در جنگل­ های حرا وجود ندارد. هم­ چنین رنگ ­های سفید و نارنجی استفاده شده در تله­ های سطلی-رنگی دارای بالاترین کارایی برای جلب حشرات موجود در جنگل­ های حرا هستند.

کلیدواژه‌ها


  1. امامی، م.س.؛ کریم ­زاده ­اصفهانی، ج. و کالیس، ا.، 1389. پروانه زنبور مانندSynanthedon caucasica(Lepidoptera: Sesiidae) آفت جدید درختان چنار در اصفهان. فصلنامه گیاه­پزشکی. دوره 4، شماره 2، صفحات 333 تا 338.
  2. بریمانی ­ورندی، ح.؛ کالاشیان، م. و براری، ح.، 1389. مقایسه کارایی تکنیک ­های مختلف تله­ گذاری برای جمع­ آوری سوسک های چوب ­خوار Buprestidae و Cerambycidae. خلاصه مقالات نوزدهمین کنگره گیاه پزشکی ایران. جلد 1، 478 صفحه.
  3. حاتمی، ب.؛ طلایی، ل.؛ رخشانی، ح.؛ مظاهری، ا. و اعتمادی، ن.، 1390. آفات مهم گیاهان فضای سبز (درختان، درختچه ها، گیاهان علفی و پوششی). انتشارات سازمان شهرداری­ ها و دهیاری­ های کشور. چاپ اول. 118 صفحه.
  4. ساکنین ­چلاو، ح.؛ اسلامی، ب.؛ ثمین، ن.؛ ایمانی، س.؛ شیردل، ف. و هوسکاری، م.، 1387. معرفی مهم ­ترین درختان و درختچه ­های میزبان سوسک­ های چوب­ خوار در مناطق مختلف ایران و شناسایی بعضی دشمنان طبیعی آن ­ها. فصلنامه علمی پژوهشی گیاه و زیست ­بوم. شماره 16، صفحات 27 تا 45.
  5. سروش، م.ج.؛ کمالی، ک.؛ استوان، ه.؛ شجاعی، م. و فتحی پور، ی.، 1389. مقایسه جلب­ کنندگی تله­ های مختلف در جلب مگس میوه زیتون Bactrocera oleae (Dipter: Tephritidae). نشریه آفات و بیماری­ های گیاهی. جلد 78، شماره 2، صفحات 275 تا 287.
  6. صدیقی، ن.؛ طالبی، ع.ا.؛ شوشتری، ر. و سما، ج.ف.، 1386. بررسی فون سوسک­ های شاخک بلند(Col.: Cerambycidae) در شیراز و حومه. یافته­ های نوین کشاورزی. سال 1، شماره 4، صفحات 333 تا 348.
  7. عبایی، م. و عسکری. ح.، 1393. حشره شناسی جنگل: آفات درختان و درختچه­ های جنگلی، جنگل ­کاری ­ها، فضای سبز شهری، مناطق بیابانی و کویری ایران. انتشارات علم کشاورزی ایران. چاپ اول. 806 صفحه
  8. عسکری، ح.؛ آل ­منصور، ح.؛ زرگران، م.ر. و قاضی، م.، 1391. بررسی اثر رنگ تله فرومونی و محل نصب آن­ ها در میزان شکار جوانه خوار بلوط  Tortrix viridana. مجله تحقیقات حمایت و حفاظت جنگل­ ها و مراتع ایران. سال 10، شماره 1، صفحات 1 تا 9.
  9. عسکری، ح.؛ زرگران، م.ر.؛ آل­ منصور، ح.؛ قاضی، م.؛ بریمانی، م.ح.؛ تبریزیان، م. و عجم ­حسنی، م.، 1388. بررسی اثر شکل تله و پخش ­کننده فرمون جنسی در شکار پروانه ­های نر جوانه ­خوار بلوط Tortrix viridana (Lep.: Tortricidae). مجله آفات و بیماری­ های گیاهی. دوره 77، پیاپی 87، صفحات 33 تا 50.
  10. غباری، ح.، 1391. بررسی فونستیک و تنوع گونه ­ای سوسک ­های چوب­ خوار خانواده Buprestidae Leach, 1815 در استان کردستان. پایان ­نامه مقطع دکتری در رشته گیاه ­پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران. 171 صفحه.
  11. غباری، ح.؛ نوذری، ج.؛ الهیاری، و. و کالاشیان، م.، 1393. بررسی ساختار تنوع گونه ­ای سوسک­ های چوب ­خوار خانواده Buprestidae در جنگل ­های استان کردستان. مجله دانش گیاه ­پزشکی ایران. دوره 45، شماره 1، صفحات 101 تا 109.
  12. فرآشیانی، م.ا.؛احتشام­ حسینی،م.؛سیدی­رشتی،س.؛ منیری، و.ر. و صلاحی، ع.، 1387. بررسی زیست­ شناسی سوسک شاخک بلند سارتا Aeolesthes sarta در شرایط طبیعی تهران. مجله تحقیقات حمایت و حفاظت جنگل­ ها و مراتع ایران. سال 3، شماره 1 (پیاپی 5)، صفحات 41 تا 56.
  13. فلاح­زاده، م.؛ شجاعی، م.؛ تبریزیان، م. و استوان، ه.، 1379. اثر رنگ تله، نوع تله، دز فرموله شده در کپسول فرومون و ارتفاع نصب تله در کارایی تله­ های فرومونی پروانه کرم سیب (.Cydia pomonella (L. مجله علوم کشاورزی. دوره 6, شماره 1، صفحه 77  تا 90.
  14. کیادلیری، ه.؛ استوان، ه.؛ عبایی، م. و یزدانفر، ا.، 1384. بررسی زیست ­رفتاری Erannis defoliria C. و دشمنان طبیعی آن در جنگل های غرب مازندران. مجله علوم کشاورزی. سال 11، شماره 1، صفحه 145 تا 159.
  15. عرفانی، م.، 1386. بررسی ساختار و مقایسه تغییرات وسعت رویشگاه مانگرو در تالاب بین­ المللی خلیج گواتر و هور باهو در استان سیستان و بلوچستان به ­منظور گزینش زون حفاظتی. پایان ­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.
  16. لقایی، ح.؛ منوری، م. و رییسی، ب.، 1392. برنامه ­ریزی و زون­ بندی ذخیره­ گاه زیست­ کره حرا براساس معیارهای بین­ المللی (با تأکید بر جزیره قشم) با استفاده از  .GIS مجله انسان و محیط زیست. شماره 8، صفحات 30 تا 39.
  17. حجاریان، م.، 1384. بررسی تغییرات کمی جنگل ­های مانگرو منطقه قشم با استفاده با استفاده از عکس ­های هوایی و تصاویر ماهواره­ ای در یک دوره 40 ساله. پایان ­نامه کارشناسی­ ارشد، دانشکده منابع طبیعی. دانشگاه تهران.
  18. دانه ­کار، ا.، 1385. طرح مدیریت و توسعه جنگل ­های مانگرو در استان هرمزگان. مهندسین مشاور پایداری طبیعت و منابع. جلد اول، اداره کل منابع طبیعی استان هرمزگان، 222 صفحه.
  19. صادقی، ا.، 1384. بررسی روند تغییرات سطح و تراکم جنگل ­های مانگرو در حوزه دریای عمان با استفاده از عکس ­های هوایی (منطقه جاسک و سیریک). پایان­ نامه کارشناسی ­ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم تحقیقات.
  20. صفاایسنی، ه.، 1385. مدیریت زیست محیطی جنگل ­های مانگرو حوزه تیاب و کلاهی براساس ساختار و تغییرات رویشگاه. پایان ­نامه کارشناسی ­ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات اهواز.
  21. صفیاری، ش. و نصوری، م.، 1387. توسعه جنگل ­های مانگرو سازمان جنگل­ ها، مراتع و آبخیزداری کشور، اداره کل منابع طبیعی استان هرمزگان. 498 صفحه.
  22. عرفانی، م.؛ دانه کار، ا.؛ نوری، غ. و اردکانی، ط.، 1389. بررسی عوامل موثر بر تغییرات جهانی وسعت جنگل ­های مانگرو. چهارمین کنگره بین­ المللی جغرافی­دانان جهان اسلام (ICIWG). ایران، زاهدان. صفحات 1 تا 15.
  23. حسین ­زاده ­منفرد، س.؛ پورمجیدیان، م.ر.؛ عسکری، ح.؛ عبایی، م. و شیروانی، ا.، 1396. بررسی تله­ های مختلف در شکار آفات چوب­ خوار درختان چنار (Platanus orientalis) در شهر کرج. مجله جنگل ایران. شماره 4، صفحات 25 تا 37.
  24. Ahmed, E.A. and Abdel-Hamid, K.A., 2007. Zonation Pattern of Avicennia marina andRhizophora mucronata along the Red Sea Coast, Egypt. World Applied Sciences Journal. Vol. 2, No. 4, pp: 283-288.
  25. Dejan, V.S. and Srećko, B.Ć., 2011. The Diversity of Noctuid Moths (Lepidoptera: Noctuidae) in Serbia. Acta zool. bulg. Vol 63, No. 1, pp: 47-60.
  26. Essa, S.; Loughland, R.; Khogali, M.E. and Darwish, A., 2006. Overlay analysis of GIS Layers from an Integrated Geospatial Database to Evaluate Changes on AL Sammalyah Island. available online: [http://www.gisdevelopment.net/ roceedings/mapmiddleeast/2006/natural%20resource%20management/mm06nat_35.htm]
  27. Hosking, E.J.; Bach, C.S.; Applegate, R.J.; Karfs, R.A. and Wallace, J.F., 2001. Mangrovemonitoring using sequences of Landsat imagery in the MaryRiver wetlands. Geoscienceand Remote Sensing Symposium. Vol. 5, pp: 2241-2243.
  28. Giri, C.; Ochieng, E.; Tieszen, L.; Zhu, Z.; Singh, A.; Loveland, T. and Duke, N., 2010. Status and Distribution of Mangrove Forests of the World Using Earth Observation Satellite Data, Global Ecology and Biogeography. Vol. 20, pp: 154-1594.
  29. Kirui, K.B.; Kairo, J.G.; Bosire, J.K.; Viergever, M.; Rudra, S.; Huxham, M. and Briers, R.A., 2012. Mapping of Mangrove Forest Land Cover Change along the Kenya Coastline Using Landsat imagery. Ocean and Coastal management. Vol. 54, pp: 1-6.
  30. Polidoro, B.A.; Carpenter, K.E.; Collins, L.; Duke, N.C.; Ellison, A.M.; Ellison, J.C.; Farnsworth, E.J.; Fernando, E.S.; Kathiresan, K.; Koedam, N.E.; Livingstone, S.R.; Miyagi, T.; Moore, G.E.; Nam, V.N.; Ong, J.E.; Primavera, J.H.; Salmo, S.G.; Sanciangco, J.C.; Sukardjo, S.; Wang, Y. and Hong Yong, J.W., 2010. The Loss of Species: Mangrove Extinction Risk and Geographic Areas of Global Concern. PLoS One. Vol. 5, pp: 1-10.
  31. FAO. Food and Agricultural Organization. 2007. Mangroves of Asia 1980-2005. Forest Resources Assessment Programme Working NO.137, Rome.148P. Available at: [WWW.Fao.org/forestry/site/mangrove/statistics].
  32. Barimani Varandi, H.; Kalashian, M.Y. and Barari, H., 2009. Contribution to the knowledge of the Jewel beetles (Coleoptera: Buprestidae) fauna of Mazandaran province of Iran. Caucasian Entomological Bulletin. Vol. 5, No. 1, pp: 63-68.
  33. Bellamy, C.L., 2000. Buprestidae (Coleoptera: Buprestoidea). Cimbebasia Memoir. Vol. 9, pp: 185-191.
  34. Furniss, R.L. and Carolin V.M., 1977. Western forest insects. U.S. Dep. Agric. Forest Service Misc. Pub 1. No. 1339. Washington DC.
  35. Gardiner, L.M., 1957. Deterioration of fire-killed pine in Ontario and the causal wood-boring beetles. Canadian Entomologist. Vol. 89, pp: 241-263.
  36. Jozeyan, A.; Vafaei shoushtari, R. and Askary, H., 2015. Oaks Wood borer beetle and relationship with dryness oak trees in Ilam Province. Trends in life Sciences. Vol. 4, pp: 273 -280.
  37. Kathiresan, K. and Bingham, B.L., 2001. Biology of mangroves and mangrove Ecosystems. Advances in Marine Biology. Vol. 40, pp: 81-251.
  38. Katsoyannos, P., 1992. Olive pests and their control in the Near east. Banki Phytological Institute, Athens, Greece. 178 p.
  39. Lhoir, J.; Fagot, J.; Thieren, Y. and Wilson, G., 2003. Efficacite du piegeage, par les methods classiques, des Coleopteres saproxyliques en region wallone (Belgique). Notes fauniques de Gembloux. Vol. 50, pp: 49-61.
  40. Pickett, K.M.; Carpenter, J.M. and Wheeler, W.C., 2006. Systematics of Polistes (Hymenoptera: Vespidae), whit a phylogenetic consideration of Hamiltons haplodiploidy hypothesis. Journal of Ann. Zool. Fennici. Vol. 43, pp: 390-406.
  41. Lund, H.G., 2006. Definition of forest, Deforestation, Afforestation. Gainesville, VA: Forest Information Services.
  42. Mitchell, A.; Mitter, C. and Regier, J.C., 2006. Systematics and evolution of the cutworm moths (Lepidoptera: Noctuidae): evidence from two protein-coding nuclear genes. Syst. Entomol. Vol. 31, pp: 21-46.
  43. Moritz, R.; Hartel, S. and Neumann, P., 2005. Global invasions of the western honeybee (Apis mellifera) and the consequences for biodiversity. Journal of Écoscience. Vol. 12, No. 3, pp: 289-301.
  44. Matheus, R.W. and Matheus, J.R., 1983. Malaise traps: The Townes model catches more insects. Contributions of the American Entomological Institute. Vol. 20, pp: 928-934.
  45. Montgomery, M.E. and Wargo, P.M., 1983. Ethanol and other host-derived volatiles as attractants to beetles that bore into hardwoods. Journal of Chem Ecol. Vol. 9, No. 2, pp: 181-90.
  46. Mushtaq, A.; Iqbal Arif, M. and Zahoor, A., 2003. Susceptibility of Helicoverpa armigera (Lepidoptera: Noctuidae) to new chemistries in Pakistan. Crop Protection. Crop Protection. Vol. 22, No. 3, pp: 539-544.
  47. Oliver, J.B.; Fare, D.; Youssef, N. and Klingeman, W., 2004. A survey trap to monitor adult flat headed borer activity in nurseries // M. E. Lewis [ed.], Proc. 26th Ann. University-Wide Res. Sympos., Teennessee State University 6-8 April, 2004. Nashville TN htt://www.tnstate. edu / research/ researchsymp2004/H-1. Pdf. pp. H-1.
  48. Ozdikmen, H., 2008. The Longicorn Beetles of Turkey (Coleoptera: Cerambycidae) Part II Marmara Region. Munis Entomology & Zoology. Vol. 3, No. 1, pp: 7-152.
  49. Ozbek, H. and Szaloki, D., 1998. A contribution to the knowledge of the Meloidae (Coleoptera) fauna of Turkey along with new records. Journal of Zoology. Vol. 22, pp: 23-40.
  50. Patitucci, L.D.; Mulier, P.R.; Olea, M.S. and Mariluisi, J.C., 2013. Muscidae (Insecta: Diptera) of Argentina: revision of Buenos Aires province fauna, with a pictorial key to species. Zootaxa. Vol. 3702, No. 4, pp: 301-347.
  51. Pekarsky, O., 2013. Taxonomic and morphological survey of the Lygephila lusoria (Linnaeus, 1758) species-group with description of a new species (Lepidoptera, Erebidae, Toxocampinae). Journal of Zookeys. Vol. 351, pp: 49-81.
  52. Sakalian, V. and Langourov, M., 2004. Colour trap a method for distributional and ecological investigations of Buprestidae (Coleoptera). Acta Societatis Zoologicae Bohemicae. Vol. 68, pp: 53–59.
  53. Sakenin, H.; Samin, N.; Moemen Beitollahi, S.; Ezzatpanah, S.; Havaskary, M.; Rastegar, J.; Valizadeh, A. and Shakouri, M.J., 2011. A study on the longhorn beetles (Coleoptera: Cerambycidae) from northwestern Iran. Calodema. Vol. 143, pp: 1-19.
  54. Solomon Raju, A.J. and Purnachandra Rao, S., 2006. Nesting habits, floral resources and foraging ecology of large carpenter bees (Xylocopa latipes and Xylocopa pubescens) in India. Journal of Current science. Vol. 90, pp: 1210-1217.
  55. Wermelinger, B.; Duelli, P. and Obrist, M.K., 2002. Dynamics of saproxylic beetles (Coleoptera) in wind throw areas in alpine spruce forests. Forest Snow Landscape Research. Vol. 77, pp: 133-148.