ارزیابی زیستگاه گرگ خاکستری (Canis lupus) در منطقه حفاظت شده خانگرمز استان همدان با استفاده از روش MaxEnt

نوع مقاله : بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه محیط زیست و انرژی، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، صندوق پستی: 14515-775

2 گروه محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، صندوق-پستی: 14515-775

3 گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، صندوق پستی: 38135-567

4 باشگاه پژوهشگران جوان، گروه محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، صندوق پستی: 65138-734

چکیده

با توجه به کاهش جمعیت گوشت‌ خوارنی نظیر پلنگ و یوزپلنگ در اکثر زیست‌گاه‌ ها، حضور گرگ به‌ عنوان شکارچی و گونه ‌ای در رأس هرم غذایی، در اکثر زیست‌گاه ‌های کشور نقش مهم و کلیدی دارد. با ارزیابی زیست‌گاه رابطه بین گونه و متغیرهای زیست‌گاهی و عواملی که گونه به آن ‌ها وابسته است، شناسایی می‌ شوند، سپس طرح‌ های مدیریتی با تمرکز بر آن عوامل ارائه می ‌گردد. در این مطالعه، هدف بررسی عوامل مؤثر در انتخاب زیست‌گاه به ‌وسیله گرگ خاکستری (Canis lupus)، در منطقه حفاظت شده خانگرمز در استان همدان، با استفاده از روش مکسنت می ‌باشد. روش مکسنت مبتنی بر داده‌ های حضور می ‌باشد. در این مطالعه 40 نقطه حضور ثبت شد، هم‌چنین عواملی به‌ عنوان متغیرهای زیست‌گاهی تعیین گردید که این متغیرها عبارتند از: ارتفاع، شیب، پوشش گیاهی، فاصله از روستاها و مراکز پرورش دام، فاصله از جاده، رودخانه و فاصله تا منابع آبی. هم‌بستگی بین فاکتورها و تعیین معنی ‌دار بودن فاکتورها با استفاده از نرم‌ افزار SPSS محاسبه گردید. مهم ‌ترین فاکتور، عامل نزدیکی به مناطق روستایی با میزان مشارکت 42/2 درصد و اهمیت 20/7 درصد بود. سپس فاصله از دامداری ‌ها و مرغداری‌ ها با میزان مشارکت 21/5 درصد و اهمیت 25/4 درصد، فاصله از جاده با میزان مشارکت 16/2 درصد و اهمیت 19/2 درصد، شیب با میزان مشارکت 5/2 درصد و اهمیت 4/7 درصد، دیگر فاکتورهای مؤثر بر پراکنش این گونه می ‌باشند که با توجه به نقشه مطلوبیت زیست‌گاه و جدول درصد اهمیت فاکتورها گرگ خاکستری در این منطقه، تمایل به ‌حضور در نزدیکی روستاها و مراکز پرورشی، هم‌چنین، در کنار جاده ‌ها و مناطقی با شیب متوسط دارد.

کلیدواژه‌ها