مطالعه صفات ریخت شناختی ( Teratoscincus bedriagai Nikolsky,1899, (Sauria : Sphaerodactylidae در شمال استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله: علوم جانوری

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی و زیست فناوری دریا و آبزیان، دانشکده علوم و فناوری های زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، صندوق پستی: 1983969411

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، کد پستی: 155

3 گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم ­ها، پژوهکشده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، صندوق پستی : 1983969411

چکیده

گونه Teratoscincus bedriagai (گکوی دم پخ بدریاگا = گکوی سقنقر بدریاگا) در گذشته جزء خانواده­ Gekkonidae بوده و طبق مطالعات اخیر از این خانواده جدا شده و به خانواده Sphaerodactylidae منتقل شده است. نمونه ­برداری از این گونه به ­منظور مطالعه صفات ریخت ­شناسی در سال ­های 1393 و 1394 با توجه به شب فعال بودن این گونه، از بیابان­ های سیستان (شمال استان سیستان و بلوچستان) در طی شب انجام گرفت. در این نمونه ­برداری 18 نمونه جمع ­آوری گردید، سپس نمونه­ ها جهت بررسی و شناسائی دقیق ­تر به آزمایشگاه دانشکده علوم زیستی دانشگاه شهید بهشتی تهران و دانشگاه گلستان گرگان منتقل شد. نمونه­ ها براساس کلید شناسائی  Anderson شناسائی شدند. سپس صفات ریختی، متریک و مریستیک آن ­ها مورد بررسی قرار گرفت. این مطالعه برروی 12 فرد نر و 6 فرد ماده انجام گرفت، نتایج نشان داد که طول نوک پوزه تا لبه قدامی شکاف کلواک نرها 64/352/8 میلی ­متر و ماده­ ها 64/352/1 میلی ­متر، تعداد فلس­ های عرض سر 3528، فلس­ های طول سر 7661، تعداد فلس ­های لب بالا 129 و لب پائین 118، فلس ­های دور قسمت میانی بدن کم ­تر از 60، صفحات روی دم 118 است. این گونه فاقد فلس ­های پس چانه ­ای است.

کلیدواژه‌ها


  1. ابراهیمی، م.، 1388. تحولات سیاسی و اجتماعی سیستان و بلوچستان،1320 تا 1332 شمسی. نوبت چاپ 1. انتشارات بخارا. تهران. صفحه 29.
  2. استواری، ح.، ۱۳۹۰. مطالعه مقدماتی اکولوژیک مارمولک‌های شهرستان فردوس. محیط‌ زیست جانوری. سال ۳، شماره ۲، صفحات ۱ تا ۸.
  3. پیری، ا. و انصاری، ح.، 1392. بررسی خشک­ سالی دشت سیستان و تاثیر آن بر تالاب بین المللی هامون. تالاب. سال 4، شماره 15، صفحات 63 تا 74.
  4. حجتی، و.؛ کمی، ح.ق. و فقیری، ا.، ۱۳۸۸. مطالعه مورفولوژی سوسمار Teratoscincus bedriagaiدر استان سمنان. زیست‌شناسی جانوری. سال۲، شماره ۱، صفحات ۲۷ تا ۳۱.
  5. دفتر آمار و اطلاعات. 1392. سالنامه آماری استان سیستان و بلوچستان. معاونت برنامه ریزی و اشتغال استانداری سیستان و بلوچستان. صفحات 3 تا 90.
  6. رستگارپویانی، ن.؛ جوهری، م. و رستگارپویانی، ا.، 1386. راهنمای صحرایی خزندگان ایران. جلد اول. چاپ دوم. انتشارات دانشگاه رازی. کرمانشاه.  268 صفحه.
  7. شامحمدی، ز. و ملکی، س.، ۱۳۹۰. حیات هامون. چاپ اول. انتشارات جهاد دانشگاهی. تهران. 344صفحه.
  8. کمی، ح ق. و نظرخانی، ل.، 1395. اولین گزارش گکوی سقنقر معمولی (Teratoscincus scincus scincus) از شمال­ شرقی ایران در گلستان. محیط زیست جانوری. سال 8، شماره 3، صفحات 45 تا 52.
  9. کیانی، ا.؛ سالاری­ سردر، ف.؛ بیرانوندزاده، م. و بستانی، ع.، 1391. تحلیلی بر ساختار فضایی و توسعه افقی شهرهای منطقه سیستان. برنامه­ ریزی شهری. سال 3، شماره 8، صفحات 80 تا 81.
  10. مهندسین مشاور سبزآوران هیرمند.۱۳۹۰. مطالعات مکان ­یابی مجتمع کشاورزی در دشت سیستان. وزارت نیرو، شرکت توسعه منابع آب و خاک سیستان. صفحات ۱ تا ۵۰.
  11. یوسفی، م.؛ خانی، ع.؛ شیخی ­پیلانلو، ص. و رستگارپویانی، ا.، 1392. فون سوسماران شهرستان سبزوار با تاکید بر گونه ­های هم زیستگاه به­ همراه ارائه چارچوبی برای تهیه نقشه­ های پراکنش خزندگان ایران. تاکسونومی و بیوسیستماتیک. سال 5، شماره 3، صفحات 1 تا 16.
  12.             Anderson, S.C., 1999. The lizards of Iran society for the study of Amphibians and Repitles, Oxford, ohio. 442 p.
  13.         Gamble, T.; Bauer, A.M.; Greenbaum, E. and Jackman, T.R., 2008. Evidence for Gondwanan vicariance in an ancient clade of gecko lizards. J of Biogeograph. Vol.35, pp: 88-104.
  14.    Hojati, V.; Mojibi, F. and Jahed Haghshenas, N., 2014. A preliminary study on the biology of the bedriaga's plate tailed gecko, Teratoscincus bedriagai in Iran. Journal of Entomology and Zoology Studies. Vol. 4, No. 4, pp: 14-17.
  15. Jahed-Haghshenas, N. and Hojati, V., 2015. The Male Reproductive Cycle of the Bedriaga′s Plate-Tailed Gecko, Teratoscincus bedriagai in Iran. Iranian Journal of Animal Biosystematics. Vol. 11, No. 1, pp: 7-16.
  16.      Lee Lerner, K. and Wilmoth Lerner, B., 2004. The galeencyclopedia of science. Third edition. Vol. 1, 6661 P.
  17.     Smid, J.; Moravec, J.; Kodym, P.; Kratochvil, L.; Hosseinian Yousefkhani, S.; Rastegar-Pouyani, E. and Frynta, D., 2014. Annotated checklist and distribution of the lizards of Iran. Zootaxa.Vol. 3855, No. 1, pp: 1-97.