تعیین میزان آفلاتوکسین و فلور قارچی خوراک مصرفی قزل‌آلای رنگین‌کمان در کارگاه‌های پرورشی استان البرز

نوع مقاله: تغذیه

نویسندگان

1 گروه بهداشت، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران

2 موسسه آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

 آفلاتوکسین‌ها سمومی هستند که توسط قارچ‌های رشته‌ای آسپرژیلوس دسته فلاووی (گروه آسپرژیلوس فلاووس) تولید می‌شوند. این قارچ‌ها قابلیت رشد و تولید سم در خوراک دام یا مواد اولیه تشکیل ­دهنده خوراک در محیط با شرایط دمای بیش از 27درجه سانتی­ گراد و رطوبت بالای 16٪ را دارا هستند. در بین ماهیان پرورشی قزل ­آلای رنگین­ کمان حساس‌ترین گونه نسبت به آفلاتوکسین‌ها می‌باشد. حضور این سم در خوراک ماهی قزل ­آلا موجب کاهش رشد، تضعیف سیستم ایمنی، اختلال در انعقاد خون، بروز تومورهای کبدی و به ­دنبال آن تلفات می‌گردد. در تحقیق حاضر 20 نمونه خوراک کارخانه ­ای از 20 کارگاه پرورش قزل­ آلا در استان البرز در فصل پاییز نمونه­ گیری شد و میزان سطح آفلاتوکسین کل با استفاده از روش الایزای مستقیم اندازه ­گیری گردید. میزان آفلاتوکسین در دامنه‌ بین  ppb 1/34 و ppb  12/4 و میانگین   ppb 4/69  گزارش گردید که این میزان کم ­تر از حد مجاز بود. نمونه ­های خوراک از نظر فلور قارچی نیز مورد بررسی قرار گرفتند. 7 جنس (آسپرژیلوس، موکور، فوزاریوم، آلترناریا، پنی سیلیوم، رایزوپوس و آبسیدیا) شناسایی گردید که جنس آسپرژیلوس با 46/3% بالاترین میزان فراوانی را داشت. دربین گونه­ های این جنس، آسپرژیلوس فلاووس 48/2% بالاترین و فومیگاتوس با 5/3% پایین­ ترین فراوانی نسبی را دارا بود. آسپرژیلوس نایجر نیز با 19 مورد گزارش 34% از فراوانی را به ­خود اختصاص داد.علی­ رغم پایین بودن سم آفلاتوکسین و با توجه به قارچ‌های جدا شده از خوراک، پتانسیل تولید سموم قارچی وجود دارد. بنابراین وضعیت و طول مدت نگه ­داری خوراک، از عوامل مهم تعیین­ کننده به ­حساب می ­آید.

کلیدواژه‌ها


  1. ابراهیمی ­محمدی، ک. و رضویلر،و.، 1390.  بررسی میزان شیوع گونه ­های آفلاتوکسین زای آسپرژیلوس و باقی ­ماندة آفلاتوکسین به روش الایزا در خوراک ماهی قزل­آلای رنگین­ کمان در استان­ های تهران و آذربایجان ­غربی. پاتوبیولوژی مقایسه ­ای. سال 8، شماره 1، صفحات 385 تا 394.
  2. سالنامهآماریسازمانشیلاتایران .1393 .دفتر برنامه و بودجه، واحد آمار و مطالعات توسعه شیلاتی، سازمان شیلات ایران.
  3. سازمان استاندارد ایران، استاندارد ملی شماره 7570
  4. سپهداری، ا.، 1388. بررسی تغییرات هیستوپاتولوژیک و باقی ­مانده بافتی ناشی از مصرف خوراک مقادیر مختلف آفلاتوکسین B1 در فیل ماهی پرورشی (Huso huso). پایان ­نامه برای دریافت درجه دکترای تخصصی در رشته بهداشت و بیماری­ های آبزیان از دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران. صفحات 8 تا 15.
  5. سپهداری، ا.؛ ابراهیم ­زاده ­موسوی، ح.؛ شریف­ پور، ع.؛ مطلبی مغانجوقی، ع.؛ خسروی، ع.؛ کاکولکی، ش.؛ پورعلی­ فشتمی، ح.؛ معصوم­ زاده، م. و حلاجیان، ع.، 1388. بررسی کمی و کیفی جراحت­ های پوستی ناشی از مصرف خوراکی مقادیر مختلف آفلاتوکسین (B1 (AFB1 در فیل ماهی پرورشی (Huso huso ). مجله علمی شیلات. سال 18، شماره 2، صفحات 43 تا 52.
  6. علامه، ع. و رزاقی­ ابیانه، م.، 1380.  مایکوتوکسین ­ها. انتشارات دانشگاه امام حسین (ع).
  7. علی‌نژاد، س.؛ رزاقی ­ابیانه، م.؛ قائم‌ مقامی، س.س.؛ خواجه رحیمی، ا.ا.؛ رهاننده، م. و صابری، س.ر.، 1392. تعیین آلودگی قارچی در غذای دست‌ساز و کارخانه‌ای قزل‌آلای رنگین­ کمان. نشریه دامپزشکی (پژوهش و سازندگی). شماره 100، صفحات 35 تا 46.
  8. کیهان­ پور، ع. و میگلی ­نژاد، ا.، 1393. گزارش آماری و تحلیلی تشریحی فائو در مورد تولید جهانی آبزیان در سال 2014.
  9. هژیر، م.؛ صنوبرطاهانی، ن.؛ رشیدی، ک.؛ رضایی، ر. و شیخی، ح.، 1387. بررسی میزان آفلاتوکسین M1 در شیرخام تحویلی به کارخانه شیر پاستوریزه سنندج. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان. دوره 13، صفحات 44 تا 50.
  10. Alinezhad, S.; Tolouee, M.; Kamalzadeh, A.; Motalebi, A.A.; Nazeri, M.; Yasemi, M.; Shams Ghahfarokhi, M.; Tolouei, R. and Razzaghi Abyaneh, M., 2011. Mycobiota and aflatoxin B1 contamination of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) feed with emphasis to Aspergillus section Flavi. Iranian journal of fisheries. Vol. 10, No. 3, pp: 363-374.
  11. Ashley, L.M., 1970. Pathology of fish fed aflatoxins and other antimetabolites. A Symposium on Diseases of Fish and Shellfishes, Washington, American Fisheries Society. pp: 366-379.
  12. Bennett, J.W. and Klich, M., 2003. Mycotoxins. Clinical Microbiology Reviews. Vol. 16, pp: 497-516.
  13. Berry, C.L., 1998. The Pathology of mycotoxins. Journal of Pathology. Vol. 154, pp: 301-311.
  14. Bintvihok, A.; Ponpornpisiti, A.; Tangtrongpirus, J.; Panichkriangkari, W.; Rattannapanec, R.; Doris, K. and Kumagi, S., 2003. Aflatoxin contamination in shrimp feed and effects of aflatoxin addition to feed on shrimp production, Journal of Food Protection. Vol. 66, No. 5, pp: 882-885.
  15. Cagauan, A.G.; Tayaban, R.H.; Somga, J. and Bartolome, R.M., 2004. Effect of aflatoxin contaminated feeds in Nile tilapia (Oreochromis niloticus). In: Abstract of the 6th International Symposium on Tilapia in Aquaculture (ISTA 6) Section: Health Management and Diseases Manila, Philippines. pp :172-178.
  16. Charoen Pornsook, K. and kavisarasai, P., 2006. Mycotoxins in animal feedstuffs of Thailand. KMITL Science and Technology Journal. Vol. 6, pp: 25-28.
  17. Chavez, S.; Martines, P.; Osorio, M.; Palacios, C.A.M. and Mareno, I.O., 1994. Pathological effects of feeding young Orechromis niloticus diets supplemented with different levels of aflatoxin. Aquaculture. Vol. 127, pp: 49-61.
  18. Coulombe, R.A., 1993. Biological action of mycotoxins. Journal of Dairy Science. Vol. 76, pp: 880-891.
  19. Cutuli, M.T.; Cuellar, A.; Camara, J.M.; Mateos, A. and Suarez, G., 1991. Different media and methodologies for the detection of aflatoxin production by Aspergillus flavus strains isolated from trout feed. Mycopathologia. Vol. 113, pp: 121-125.
  20. Dutta, T.K. and Das, P., 2000. Isolation of aflatoxigenic strains of Aspergillus and detection of aflatoxine B1 from feeds in India. Mycopathologia. Vol. 151, pp: 29-33.
  21. Fegan, D., 2005. Mycotoxins: the hidden menace. http://www. alltech. com.
  22. Fraga, M.E.; Curvello, F.; Gatti, M.J.; Cavaglieri, L.R.; Dalcero, A.M. and Rocha Rasa, C.A., 2007. Potential aflatoxin and ochratoxin A production by Aspergillus species in poultry feed processing. Veterinary Research Communications. Vol. 31, pp: 343-353.
  23. Ghaemmaghami, S.S.; Modirsaneii, M.; Khosravi, A. and Razzaghi Abyaneh, M., 2016. Study on mycoflora of poultry feed ingredients and finished feed in Iran. Iranian Journal of Microbiology. Vol. 8, No. 1, pp: 47-54.
  24. Gibson, A.M.; Baranyi, J.; Pitt, M.J.; Eyles, M.J. and Robert, T.A., 1994. Predicting fungal growth: The effect of water activity on Aspergillus flavus and related species. International Journal of Food Microbiology. Vol. 23, pp: 419-431.
  25. Hedayati, M.T.; Pasqualotto, A.C.; Warn, P.A. and Bowyer, P., 2007. Aspergillus flavus: human pathogen, allergen and mycotoxin producer. Journal of Microbiology. Vol. 153, pp: 1677-1692.
  26. Jantraroti, W. and Lovell, R.T., 1990. Subchronic toxicity of dietary aflatoxin B1 to channel catfish. Journal of Aquatic Animal Health. Vol. 2, pp: 248-254.
  27. Keller, K.M.; Queiroz, B.D.; Keller, L.A.M.; Ribeiro, J.M.M.; Cavaglieri, L.R.; Gonzalez Pereyra, M.L.; Dalcero, A.M. and Rosa, C.A.R., 2007. The mycobiota and toxicity of equine feeds. Veterinary Research Communications. Vol. 31, pp: 1037-1045.
  28. Khoo, L., 2000. Fungal diseases in fish. Seminars in Avian and Exotic pet medicine. Vol. 9, pp: 102-111.
  29. Labuda, L. and Tanvinova, D., 2006. Fungi recovered from Slovakian poultry feed mixtures and their toxinogeniety. Annals of Agricultural and Environmental Medicine. Vol. 13, pp: 193-200.
  30. Lovell, R.T., 2001. Nutrition and feeding of fish, 2nd Edn. Haworth Press, New York, pp: 24-28.
  31. Mahoney, N.; Molyneux, R.J. and Campbell, B.C., 2000. Regulation of aflatoxin production by naphtoquinones of walnut (Juglans regia). Journal of Agricultural and Food Chemistry. Vol. 48, pp: 4418-4421.
  32. Miller, D.M. and Wilson, D.M., 1994. Veterinary diseases related to aflatoxins. In: The Toxicology of Aflatoxin: Human health, veterinary and agricultural significance (Eaton, D.L., Groopman, J.D. eds.,), Academic Press Inc., New York. pp: 347-360.
  33. Motalebi, A.A.; Ardalani, K. and Jamili, S., 2003. Effect of temperature on the produced aflatoxins in the rainbow trout feed in West Azerbaijan province. Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 3, pp: 392-397.
  34. Philips, T.D.; Clement, B.A. and Park, D.L., 1994. Approaches to reduction of aflatoxins in foods and feeds. In D.L. Eaton & J.D. Groopman (Eds). The Toxicology of Aflatoxins: Human health, veterinary and agricultural significance. pp: 383-406.
  35. Ryan Georgianna, D. and Payne, G.A., 2009. Genetic regulation of aflatoxin biosynthesis: from gene to genome. Fungal Genetics and Biology. Vol. 46, pp: 113-125.
  36. Samson, R.A.; Hoekstra, E.S.; Frisvad, J.C. and Filtenborg, O., 2000. Introduction to Food and Airborne Fungi, Sixth edn. The Netherlands: CBS-Utrechti.
  37. Spring, P. and Fegan, D.F., 2005. Mycotoxins- a rising threat to aquaculture? In: Nutritional Biotechnology in the Food and Food Industries: Proceeding of Altech`s 21st Annual Symposium (T.P. Lyons and K.A. Jacques, eds.). pp: 323-332.
  38. Wiseman, M.O.; Price, R.L.; Lightner, D.V. and Wiliams, R.R., 1982. Toxicity of aflatoxin B1 to Penaeid shrimp. Applied and Environmantal Microbiology. Vol. 44, pp: 1479-1481.