بررسی مقایسه ای مورفولوژی، هیستوشیمی و هیستولوژی دستگاه گوارش ماهی شاه کولی دریای خزر (Alburnus chalcoides) در دوره لاروی، بچه ماهی و پیش بلوغ

نوع مقاله: علوم جانوری

نویسندگان

1 گروه بیولوژی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران، صندوق پستی: 775- 14515

2 موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، صندوق پستی: 6116- 14155

3 پژوهشکده آبزی پروری آب های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، صندوق پستی: 66

چکیده

ماهی شاه کولی از خانواده کپورماهیان است که مطالعه اندکی بر روی اندام های داخلی آن صورت گرفته است. با توجه به این ­که دستگاه گوارش بر روی رشد و بقای جانوران اهمیت دارد در این تحقیق به این مورد پرداخته شد. نمونه ­برداری از این ماهی از روز اول بعد از تخم ­گشایی تا پیش بلوغ در فواصل زمانی متفاوت به ­صورت تصادفی صورت گرفت. در واقع رشد این ماهی از طریق مطالعه مورفولوژیکی و مطالعه بافت شناسی به ­روش رنگ ­آمیزی هماتوکسیلین- ائوزین بررسی شد و ترشحات سلول­ های لایه مخاطی لوله گوارش از نظر کربوهیدراتی با استفاده از عملیات بافت­ شناسی به­ وسیله رنگ ­آمیزی اسید پریودیک شیف انجام شد. مطالعه آناتومیکی بر روی این ماهی نشان داد که دستگاه گوارش آن از دو بخش اصلی مری و روده تشکیل شده است. در روزهای اولیه دستگاه گوارش یک لوله ابتدایی و ساده بوده که فعالیت ترشحات مخاطی در آن دیده نشد. اما بعد از ظهور سلول­ های جامی شکل این فعالیت آغاز شد و لایه ­ای از ترکیبات پلی ساکارید خنثی بر روی لوله گوارش مشاهده شد. وجود ترشحات پلی ساکاریدی خنثی در مخاط لوله گوارش نشان داد که در هضم و جذب مواد غذایی نقش داشته و در محافظت لایه اپی تلیومی لوله گوارش و عبور مواد غذایی اهمیت دارد. ویژگی ­های تکاملی در این ماهی تا حدودی شبیه به سایر ماهیان خانواده کپورماهیان بوده اما تفاوت­ هایی نیز به ­صورت ویژه در آن دیده شد.

کلیدواژه‌ها


  1. اسدی، ط. و قارزی، ا.، 1394. مطالعه بافت­ شناسی و هیستوشیمی لوله گوارشی ماهی زرده (Capoeta damascina). مجله پژوهش­ های جانوری (زیست شناسی ایران). جلد 28، شماره 4، صفحات 389 تا  398.
  2. امیری ­پور، ل.؛ عبدی، ر.؛ موحدی ­نیا، ع. و صحرائیان، م.، 1394. مطالعه ساختار بافتی کبد و روده ماهی هامور معمولی (Epinephelus coioides) طی مراحل رشد و نمو لاروی. مجله اقیانوس شناسی. سال 6، شماره 23، صفحات 87 تا 92.
  3. بانان­ خجسته، م.؛ ابراهیمی، س.؛ رمضانی، م. و حق­ نیا، ح.، 1388. مطالعه هیستولوژی، هیستوشیمیایی مری و روده ماهی کپورمعمولی (Cyprinus carpio). مجله زیست­ شناسی جانوری. سال 1، شماره 4، صفحات 17 تا 26.
  4. بحرکاظمی، م.؛ مجازی­ امیری، ب.؛ پوستی، ا. و ویلکی، ا.، 1385. مطالعه شیمی بافتی لوله گوارش ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius) از زمان تفریخ تا مرحله بچه­ ماهی یک تابستانه (Parr). نشریه منابع طبیعی. جلد 59، شماره 3، صفحات 639 تا 648.
  5. تاکاشیما، ا. و هیبایا، ت.، 1995. اطلس بافت­ شناسی ماهی (اشکال طبیعی و آسیب ­شناسی). پوستی، ا. و صدیق ­مروستی، س.ع.، 1387. انتشارات دانشگاه تهران. تهران. 297 صفحه.
  6. خوشنود، ز.؛ جمیلی، ش.؛ خدابنده، ص.؛ ماشینچیان ­مرادی، ع. و مطلبی، ع.، 1393. بررسی ساختار و فراساختار بافت آبششی و مکان ­یابی سلول­ های کلراید آبششی به­ روش ایمونوهیستوشیمی در بچه ­ماهی سفید دریای خزر  Kamensky, 1901) Rutilus frisii kutum). مجله پژوهش ­های جانوری (زیست­ شناسی ایران). جلد 27، شماره 4، صفحات 498 تا 508.
  7. خیاط­ زاده، ج.؛ خوش ­نگاه، ث.؛ فاطمی، ف.؛ سعادت ­فر، ز. و شاهسونی، د.، 1388. بررسی هیستولوژیک و هیستوشیمیایی لوله گوارش (روده و معده) ماهی قره ­برون (Acipenser persicus) در بازه زمانی 2 هفته پس از تخم ­گشایی (Hatching). مجله زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار. دوره 1، شماره 4، صفحات 21 تا 31.
  8. زهتاب ­ور، ا.؛ طوطیان، ز.؛ کرامت ­امیرکلایی، ع.؛ داودی ­پور، س. و شادی­ مزدقانی، م.، 1390. کالبدشناسی لوله گوارش کپور علف­خوار (Ctenopharyngodon idella). نشریه دامپزشکی. شماره 93، صفحات 45 تا 51.
  9. عمادی، ح.؛ عبدلی، ا. و حسن­ زاده ­کیابی، ب.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوضه جنوبی دریای خزر. انتشارات علمی آبزیان. تهران، 237 صفحه.
  10. یعقوبی، م.؛ مجازی­ امیری، ب.؛ نعمت ­اللهی، م. و یلقی، س.، 1393. بافت­ شناسی تکامل دستگاه گوارش لارو ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) دریای خزر. شیلات (مجله منابع طبیعی ایران). دوره 67، شماره 4، صفحات 625 تا 639.
  11. Baglole, C.J. and Murray, H.M., 1997. Ontogeny of the digestive tract during larval development of Yellowtail flounder: a light microscopic and mucous histochemical study, Journal of fish biology. Vol. 51, pp: 120-134.
  12. Bolasina, S.; Perez, A. and Yamashita, Y., 2006. Digestive enzymes activity during ontogenetic development and effect of starvation in Japanese flounder, Paralichthys olivaceus. Aquaculture. Vol. 252, pp: 503-515.
  13. Boulhic, M. and Gabaudan, J., 1992. Histological study of the organogenesis of the digestive system and swim bladder of the over sole, (Solae solae Linnaeus, 1758). Aquaculture. Vol.  102, pp: 373-396.
  14. Canan, B.H.; Nascimento, W.S.; Silva, N.B. and Chellappa, S., 2012. Morphohistology of the Digestive Tract of the Damsel Fish Stegastes fuscus (Osteichthyes: Pomacentridae). The Scientific World Journal. Vol 10, pp: 1-9.
  15. Carrasson, M.; Grau, A.; Dopazo, L.R. and Crespo, S., 2006. A histological, histochemical and ultrastructural study of the digestive tract of dentex (Pisces Sparidae) Journal of Histology and Histopathology. Vol. 21, pp: 579-593.
  16. Cinar, K. and Senol, N., 2006. Histological and histochemical characterization of the Mucosa of the digestive tract in flower fish (Pseudophoxinus antalyae). Anatomia histologia embryologia. Journal of Veterinary Medicine. Vol. 35, No. 3, pp: 147-151.
  17. Clarke, A.J. and Witcomb, D.M., 1979. A study of the histology and morphology of the digestive tract of the common eel (Anguilla anguilla). Journal of fish biology. pp: 159-170.
  18. Gisbert, E.; Piedrahita, R.H. and Conklin, D.E., 2004. Ontogenetic development of the digestive system in California halibut (Paralichthys californicus) with notes on feeding practices. Aquaculture. Vol. 232, pp: 455-470.
  19. Gisbert, E.; Rodriguez, A.; Castello, F. and Williot, P., 1998. A histological study of the development of the digestive tract of Siberian sturgeon (Acipenser baeri) during early ontogeny. Aquaculture. Vol. 167, pp: 195-209.
  20. Khadse, T. and Gadhikar, Y.A., 2017. Histological and ultrastructural study of intestine of Asiatic knife fish, Notopterus notopterus. International Journal of Fisheries and Aquatic Studies. Vol. 5, No. 1, pp: 18-22.
  21. Ikpegbu, E.; Nlebedum, U.C.; Nnadozie, O. and Agbakwuru, I.O., 2012. Histological structures of the accessory glands of the digestive system in adult farmed African catfish (Clarias gariepinus B.). Journal of Agriculture and Veterinary Science. Vol. 1, No. 6, pp: 41-46.
  22. Mortazavi tabrizi, S.A.; Mortazavi, P. and Pousti, I., 2015. Histomorphologic study on oscar fish (Astronotus ocellatus) intestine. International journal of biology, pharmacy and allied sciences. IJBPAS. Vol. 4, No. 2, pp: 739-750.
  23. Pearse, A.G.E., 1985. Histochemistry, theoretical and applied. Analytic technology. Vol. 2, pp: 121-132.
  24. Raji, A.R. and Norouzi, E., 2010. Histological and histochemical study on the alimentary canal in Walking catfish (Claris batrachus) and piranha (Serrasalmus nattereri). Iranian Journal of Veterinary Research, Shiraz University. Vol. 11, No. 3, pp: 255-261.
  25. Ramezani-Fard, E.; Kamarudin, M.S.; Harmin, S.A.; Saad, C.R.; Abd Satar, M.K. and Daud, S.K., 2011.  ntogenic development of the mouth and digestive tract in larval Malaysian mahseer, Tor  tambroides  Bleeker,1854.  Applied Ichthyology. Vol. 27, pp: 920-927.
  26. Sarasquete, M.C.; Polo, A. and Yufera, A., 1995. Histology and histochemistry of the development of the digestive system of larval gilthead seabream, (Sparus aurrata). Aquaculture. Vol. 130, pp: 79-92.
  27. Silva, M.R.; Natali, M.R.M. and Hahn, N.S., 2012. Histology of the digestive tract of Satanoperca pappaterra (Osteichthyes, Cichlidae). Acta Scientiarum Biological Sciences. Vol. 34, No. 3, pp: 319-326.