اثرات پرورش ماهی کپورمعمولی در قفس بر ساختار جمعیت زئوپلانکتونی سد گلستان، استان گلستان

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

چکیده

پرورشماهیدرقفسازسیستم‌هایجدیدپرورشآبزیاندرمحیطمحصوراست، هرچند ممکن است به ­واسطه پسماند غذای خورده نشده و مدفوع ماهیان، با ایجاد تغییرات فیزیکوشیمیایی در ستون آب جمعیت زئوپلانکتونی دستخوش تغییر گردد. بدین ­منظور، این مطالعه به پایش اثرات فعالیت پرورش ماهی کپورمعمولی در قفس بر ساختار جمعیت زئوپلانکتونی سد گلستانپرداخت. نمونه برداری در دو فصل بهار و تابستان در فواصل 5، 100، 200، 400، 1000 و 2000 متری از قفس صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که پرورش ماهی کپور در قفس روی خصوصیات فیزیکوشیمیایی و نیز فراوانی زئوپلانکتون­ ها اثر معنی ­دار نداشت (0/05<p) و عوامل ذکر شده بیش ­تر تحت تاثیر فصل قرار داشتند. در این مطالعه 10 جنس از زئوپلانکتون ­ها شناسایی شد. یک گونه متعلق به راسته Cyrtophoridae، 2 گونه متعلق به راسته Hymenostomatida، یک گونه متعلق به راسته Oligotrichida، دو گونه متعلق به راسته Diplostraca و راسته­های Cyclopoida، Calanoida، Arcellinida و Ploima هرکدام دارای یک گونه شناسایی شدند. در هر دو فصل بهار و تابستان بیش ­ترین درصد فراوانی متعلق به Cyclops به ­ترتیب با 64% و 21% بود. شاخص ­های تنوع زیستی برای زئوپلانکتون­ ها در فصل بهار کم ­تر از فصل تابستان بود. نتایج آزمون CCA نشان داد که در فصل بهار، فاکتور DO و در تابستان NH3 ارتباط منفی با فراوانی زئوپلانکتون ­ها داشت. به ­نظر می ­رسد این حجماز قفس­ های پرورش ماهی کپورمعمولی مستقر در سد گلستان تاثیر معنی­ داری بر عوامل کیفی آب و هم­ چنین روی جوامع زئوپلانکتونی شناسایی شده در محیط اطراف قفس ندارد به ­طوری ­که تغییرات مشاهده شده در ساختار زئوپلانکتونی بیش ­تر با تغییرات فصلی مرتبط بود.

کلیدواژه‌ها


  1. افرائی ­بندپی،م.ع.؛ هاشمیان­ کفشگری، ع. و پرافکنده ­حقیقی، ف. 1395. بررسی ساختار جمعیت بزرگ بی‌مهرگان کفزی در سواحل جنوبی دریای خزر به‌منظور استقرار قفس‌های پرورش ماهی. مجله علمی شیلات ایران. شماره 5، صفحات 23 تا 39.
  2. پرافکنده ­حقیقی،ف.؛ افرائی­ بندپی، م.ع. و سلیمانی ­رودی، ع.، 1395. بررسی پراکنش، تراکم و زی ­توده بزرگ موجودات بنتیکی در محل استقرار پرورش ماهی در قفس در سواحل جنوبی دریای خزر (آب‌های مازندران-کلارآباد). مجله علمی شیلات ایران. شماره 3، صفحات 91 تا 103.
  3. فارابی، م.و.؛ پورغلام، ر. و آذری، ع.، 1393. بررسی امکان پرورش ماهی در قفس در کرانه جنوبی دریای خزر با تأکید بر پارامترهای دما، شوری و اکسیژن محلول آب. مجله شیلات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آزادشهر. سال 8، شماره 4، صفحات 13 تا 22.
  4. کریمیان، ع.؛ ذاکری، م.؛فارابی، م.و.؛ حقی، م. وکوچنین، پ.، 1396. اثر پرورش ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان بر ساختار جمعیت زئوپلانکتونی منطقه عباس آباد، در جنوب دریای خزر. نشریه توسعه آبزی‌پروری. سال 11، شماره 3، صفحات 75 تا 94.
  5. نصراله ­زاده ­ساروی،ح.؛افرایی­ بندپی،مروحی،ه.؛واحدی،  ح.؛نصراله ­تبار، ا.؛علومی،ی.؛یونسی­ پور،ح.؛مخلوق،آ.؛خداپرست،ن.؛یعقوب­ زاده،ز.؛رامین،م.؛ابراهیم ­زاده،م.؛ رازقیان،غ.ر. وطهماسبی،م.،1394. پایش مواد مغذی رسوبات بر پدیده شکوفایی جلبکی در منطقه حوزه جنوبی دریای خزر. موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور.
  6. APHA (American Public Health Association). 2005. Standard Methods for The Examination of water and wastewater, 21th ed. American Public Health Association, Washington, DC. 1550 p.
  7. Arauzo, A., 2003. Harmful effects of unionized ammonia on the zooplankton community in a deep waste treatment pond. Water Research. Vol. 37, pp: 1048-1054.
  8. Azevedo-santos, V.M.; Pelicice, F.M.; Lima-Junior, D.P.; Magalhaes, A.L.B.; Orsi, M.L.; Vitule, J.R.S. and Agostinho, A.A., 2015. How to avoid fish introductions in Brazil: education and information as alternatives. Natureza & Conservação. Vol. 13, No. 2, pp: 123-113.
  9. Bagheri, S.; Mirzajani, A. and Sabkara, J., 2016. Preliminary studies on the impact of fish cage culture rainbow trout on zooplankton structure in the southwestern Caspian Sea. Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 15, No. 3, pp: 1202-1213.
  10. Bays, J.S. and Crisman, T.L., 1983. Zooplankton and Trophic State Relationships in Florida Lakes. Canadian J of fisheries and aquatic sciences. Vol. 40, pp: 1813- 1819.
  11. Beveridge, M.C.M., 1984. Cage and pen fish farming. Carrying capacity models and environmental impact. FAO Doc. Tech. Peches. No. 255. FAO, Rome. 126 p.
  12. Beveridge, M.C.M., 1996. Cage aquaculture (2nd edition). Fishing News Books, Oxford.
  13. Beveridge, M.C.M. and Stewart, J.A., 1998. Cage culture: limitations in lakes and reservoirs. In: InlandFisheryEnhancements(Ed. by T. Petr), FAO Fisheries Technical Paper 374. FAO, Rome. pp. 263-279.
  14. Beveridge, M.C.M., 2004. Cage aquaculture. Oxford: Fishing News Books.
  15. Bilous, O.; Barinova, S.; Ivanova, N. and Huliaieva, O., 2016. The use of phytoplankton as an indicator of internal 4 hydrodynamics of a large seaside reservoir  case of the 5 Sasyk Reservoir, Ukraine. Ecohydrol. Hydrobiol. Vol. 16, No. 3, pp: 160-174.
  16. Canfield, T.J. and Jones, J.R., 1996. Zooplankton Abundance, Biomass, and Size-Distribution in Selected Midwestern Waterbodies and Relation with Trophic State. Journal of Freshwater Ecology. Vol. 11, No. 2, pp: 171-191.
  17. Cornell, G.E. and Whoriskey, F.G., 1993. The effects of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) cage culture on the water quality, zooplankton, benthos and sediment of Lac du Passage, Quebec. Aquaculture. Vol. 109, pp: 101-117.
  18. Currie, D.R. and Small, E., 2004. Macro benthic community responses to longterm environmental change in an east Australian subtropical estuary. Estuarine, Coastal and Shelf Science. Vol. 63, pp: 315-331.
  19. Dauvin, J.C.; Ruellet, T.; Desroy, N. and Janson, A.L., 2007. The ecological quality status of the Bay of Seine and the Seine estuary: use of biotic indices. Marine Pollution Bulletin. Vol. 55, pp: 241-257.
  20. Davenport, J.; Black, K.; Burnell, G.; Cross, T.; Cullory, S.; Ekaratne, S.; Furness, B.; Mulcahy, M. and Thetmeyer, H., 2003. Aquaculture the ecological issues. Oxford, UK: Blackwell Science Ltd.
  21. Dias, J.D., 2008. Impacto da pisciculturaemtanques-redesobreaestrutura da comunidadezooplanctônicaem um reservatório subtropical, Brasil. Master Thesis. Universidade Estadual de Maringá, Maringá, Brazil. 40 p.
  22. Fernandes, T.F.; Eleftherious, A. and Ackefors, H., 2001. The scientific principles underlying the monitoring of the environmental impacts of aquaculture. J Appl Ichthyol. Vol. 17, pp:181-193.
  23. Guo, L. and Li, Z., 2003. Effects of nitrogen and phosphorus from fish cage-culture on the communities of a shallow lake in middle Yangtze River basin of China. Aquaculture. Vol. 226, pp: 201-212.
  24. Hankanson, L., 2005. Changes to Lake Ecosystem structure resulting from fish cage farm emissions. Lakes & Reservoirs: Research and Management. Vol. 10, pp: 71-80.
  25. Holmer, M.; Hansen, P.K.; Karakassis, I.; Borg J.A. and Schembri, P., 2008. Monitoring of environmental impacts of marine aquaculture. In: Holmer M, Black K, Duarte CM, Marba N, Karakassis I (eds) Aquaculture in the ecosystem. Springer, Dordrecht. pp: 47-85.
  26. Hunt, R.J. and Matveev, V.F., 2005. The effects of nutrients and zooplankton community structure on phytoplankton growth in a subtropical Australian reservoir: An enclosure study. Limnologica. Vol. 35, pp: 90-101.
  27. Jones, G.B.; Simon, B.M. and Horsley, R.W., 1982. Microbial sources of ammonia in freshwater lake sediments. J of general microbiology. Vol. 128, No. 12, pp: 2823-2831.
  28. Kalantzi, I. and Karakassis L., 2006.  Benthic impacts of fish farming: meta-analysis of community and geochemical data. Mar Pollut Bull. Vol. 52, pp: 484-493.
  29. Kelly, L.A., 1992. Dissolved reactive phosphorus release from sediments beneath a freshwater cage aquaculture development in West Scotland. Hydrobiologia. Vol. 235/236, pp: 567-572.
  30. Lawrence, S.C.; Malley, D.F.; Findlay, W.J.; Maciver, M.A. and Delbsere, I.L., 1987. Method for estimating dry weight of Freshwater Planktonic Cructaceans from measures of length and shape. Can.J. fish. Aquat. Vol. 44, pp: 246-274.
  31. Liu, J.S.; Cui, Y.B. and Liu, J.K., 1997. Advances in studies on the effect of cage culture on the environment. Acta Hydrobiol Sin. Vol. 21, pp: 174-184.
  32. Margalef, R., 1958. Information theory in ecology. Gen Syst. Vol. 3, pp: 36-71.
  33. McLay, A. and Gordon-Rogers. K., 1997. Report of the Scottish Salmon Strategy Task Force. Scottish Agriculture, Environment and Fisheries Department, Edinburgh.
  34. Mrcelic, G.J. and Sliskovic, M., 2010. The impact of fish cages on water quality in one fish farm in Croatia. World Academy of Science, Engineering and Technology. Vol. 4, pp: 8-25.
  35. NCC. 1990. Fish Farming and the Scottish Freshwater Environment. A report to the Nature Conservancy Council. Institute of Aquaculture, Institute of Freshwater Ecology, Institute of Terrestrial Ecology. 285 p.
  36. Neofitou, N.; Vafidis, D. and Klaoudatos, S., 2010.  Spatial and temporal effects of fish farming on benthic community structure in a semi-enclosed gulf of the Eastern Medi terranean. Aquacult Environ Interact. Vol. 1, pp: 95-105.
  37. Newell, G.E. and Newell, R.C., 1977. Marine plankton: a practical guide. Hutchinson, London. 244 p.
  38. Newton, A.; Icely, J.D.; Falcao, M.; Nobre, A.; Nunes, J.P.; Ferreira, J.G. and Vale, C., 2003. Evaluation of eutrophication in the Ria Formosa coastal lagoon. Portugal. Continental Shelf Research. Vol. 23, pp: 1945-1961.
  39. Pielou, E.C.J., 1966. The measurement of diversity in different types of biological collections. J. Theor. Biol. Vol. 13, pp: 131-144.
  40. Philipose, K.K.; Krupessha, S.R.; Jayasree, L.; Ayasree, L.; Damodaran, D.G.; Syadarao, G.; Vaidya, N.G.; Mhaddolkar, S.S.; Sadhu, N. and Dub, P., 2012. Observations on variations in physic- chemical water parameters of marine fish cage farm off Karwar. Indian Journal Fish. Vol. 59, No. 1, pp: 83-88.
  41. Pillay, T.V.R., 2004. Aquaculture and the environment. Oxford: Blackwell Publishing Ltd.
  42. Rowland, S.J. and Allan, G.L., 2006. Development of techniques and evaluation of the potential of cage culture of silver perch for cotton farms. In: Proceedings of the 13th Australian Cotton Conference. Australian cotton growers research association, Narrabri, NSW, Australia. pp: 661-668.
  43. Santos, R.M.; Rocha, G.S.; Rocha, O. and Santos Wisniewski, M.J., 2009. Influence of net cage fish cultures on the diversity of the zooplankton community in the Furnas hydroelectric reservoir, Areado, MG, Brazil. Aquaculture Research. Vol. 40, pp: 753-776.
  44. Sawsan, M.A.; Ahmed, M.M. and Samiha, M.G., 2014. Variability of spatial and temporal distribution of zooplankton communities at Matrouh beaches, south-eastern Mediterranean Sea, Egypt. Egyptian Journal of Aquatic Research. Viol. 40, pp: 283-290.
  45. Shannon, C.E. and Weaver, W., 1949. The Mathematical Theory of Communication. University of Illinois Press, Urbana. 144 P.
  46. Silvert, W., 1992. Assessing environmental impacts of finfish aquaculture in marine waters. Aquaculture. Vol. 107, pp: 67-79.
  47. Simpson, E.H., 1949. Measurement of diversity. Nature. Vol. 163, 688 p.
  48. Smith, V.H., 2003. Eutrophication of freshwater and coastal marine ecosytems: a global problem. Envirom. Sci. Pollut. Res. Int. Vol. 10, pp: 126-139.  
  49. Sousa, W.; Attayde, J.L.; Rocha, E.S. and Anna, E.M.E., 2008. The response of zooplankton assemblages to variations in the water quality of four man-made lakes in semi-arid north-eastern Brazil. Journal of Plankton Research. Vol. 30, pp: 699-708.
  50. Stephens,W.andFarris,J.L.,2004. A biomonitoring approach to aquaculture effluent characterization in channel catfish fingerling production. Aquacul. Vol. 241, p: 319-330.
  51. Strain, P. and Hargrave, B., 2005. Salmon aquaculture, nutrient fluxes and ecosystem processes in southwestern New Brunswick. In: Hargrave BT (ed) Environmental effects of marine finfish aquaculture. Handbook of environmental chemistry, Vol 5M. Springer-Verlag, Berlin. pp: 29-57.
  52. Thompson, B. and Lowe, S., 2004. Assessment of macro benthose response to sediment contamination in the San Fransisco estuary, Callifornia, USA. Environmental toxicology and chemistry. 23: 2178-2187.
  53. Tundisi, J.G. and Matsumura-Tundisi, T., 2008. Limnologia. Oficina de textos, São Paulo. 631 p.
  54. Veenstra, J.; Nolen, S.; Carroll, J. and Ruiz, C., 2003. Impact of net pen aquaculture on lake water quality. Water Science and Technology. Vol. 47, No. 12, pp: 293-300.
  55. Wang, S.; Xie, P.; Wu, S. and Wu, A., 2007. Crustacean zooplankton distribution patterns and their biomass as related to trophic indicators of 29 shallow subtropical lakes. Limnologica. Vol. 37, No. 3, pp: 242-247.
  56. Weston, D.P.; Phillips, M.J. and Kelly, L.A., 1996. Environmental impacts of salmonid culture. Chapter 16 in: Principals of Salmonid Culture. Developments in Aquaculture and Fisheries Science. Vol. 29, pp: 919-967.
  57. Wetzel, R.G. and Likens, G.E., 1991. Limnological analysis. Springer-Verlag, New York, USA. 391 p.
  58. Yan, D., 2005. Research needs for the management of water quality issues, particularly phosphorus and oxygen concentrations, related to salmonid cage aquaculture in Canadian freshwaters. Environmental Reviews. Vol. 13, pp: 1-19.
  59. Yucel-Gier, G.; Kucuksezgin, F. and Kocak, F., 2007. Effects of fish farming on nutrients and benthic community structure in the Eastern Aegean (Turkey). Aquacult Res. Vol. 38, pp: 256-267.
  60. Zanatta, A.S.; Perbiche-Neves, G.; Ventura, R.; Ramos, I.P. and Carvalho, E.D., 2010. Effects of a small fish cage farm on zooplankton assemblages (Cladocera and Copepoda: Crustacea) in a sub-tropical reservoir (SE Brazil). Pan-Am. J. Aquat. Sci. Vol. 5, No. 4, pp: 530-539.