تاثیر سمیت تحت کشنده علف کش (MCPA+ 2,4-D) بر برخی شاخص های خونی و آنزیم های کبدی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)

نوع مقاله: فیزیولوژی (جانوری)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 گروه بهداشت و بیماری آبزیان، دانشکده دامپزشکی شیراز، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

این تحقیق به منظور بررسی اثر سمیت تحت حاد علف کش توفوردی- ام پی سی آ طی مدت زمان 2 و 3 هفته، بر برخی شاخص ­های خونی و آنزیم های کبدی ماهی قزل­ آلای رنگین کمان (Oncorhynchusmykiss) انجام شد. پس از تعیین LC50  سم با استفاده از مدل پروبیت، القای غلظت تحت کشنده (یک نهم LC50) علف کش ترکیبی توفوردیام سی پی آ به میزان 0/11 میلی لیتر بر لیتر (معادل 40 میلی گرم بر لیتر توفوردی + 35 میلی گرم بر لیتر ام سی پی آ) صورت پذیرفت. نمونه ­های خون از قزل آلای رنگین کمان با میانگین وزنی 97 گرم که به مدت دو هفته و سه هفته در معرض غلظت تحت کشنده علف کش توفوردی-ام سی پی آ قرار داشتند و ماهیانی که در معرض علف­ کش نبودند، گرفته شد. نتایج نشان داد که علف کش توفوردی- ام پی سی آ موجب تغییرات در پارامترهای خونی و آنزیم­ های کبدی ماهی قزل آلای رنگین کمان بعد از دوهفته و سه هفته می­ گردد که این تغییرات در شاخص ­های خونی با کاهش گلبول­ های قرمز، گلیول ­های سفید، نوتروفیل و لنفوسیت در تیمارهایی که ماهیان در معرض غلظت تحت کشنده علف کش قرار داشت، همراه بود(0/05>P) کم ترین میزان گلبول ­های قرمز خون و بیش ترین مونوسیت ­ها، آنزیم ­های کبدی آلانین آمینو ترانسفراز و آسپارتات آمینو ترانسفراز در تیماری که ماهیان در معرض غلظت تحت کشنده علف کش به مدت سه هفته بودند مشاهده شد (0/05>P). نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که سمیت تحت کشنده علف کش توفوردی-ام سی پی آ به مدت دوهفته و سه هفته، با کاهش گلبول ­های سفید، نوتروفیل و لنفوسیت ها می ­تواند منجر به تضعیف فعالیت سیستم ایمنی ماهی قزل آلای رنگین کمان گردد و افزایش سطح آنزیم ­های کبدی در سرم خون نیز آسیب­ های ناشی از مواجهه با این سم را نشان می ­دهد.

کلیدواژه‌ها


  1. حاجی ­شریفی، غ.م.  و شکوه ­فر، ع.، 1388. جایگزینی علف­ کش ­های نیشکری به ­منظور کاهش مصرف سموم شیمیایی و استفاده بهینه از نهادهای کشاورزی در مزارع نبشکر استان خوزستان. فصلنامه علمی تخصصی فیزیولوژی گیاهان زراعی. دوره 1، شماره 1، صفحات 49 تا 57.
  2. شریف ­پور، ع.؛ سلطانی، م. و جوادی، م.، 1382. تعیین 50LC و ضایعات بافتی ناشی از سم آندوسولفان در بچه فیل ­ماهی (Huso huso). مجله علمی شیلات ایران. دوره 12، شماره 4، صفحات 69 تا 84.
  3. شموشکی، م.م.ن.؛ سلطانی، م.؛ شریف ­پور، ع. و ایمانپور، م.، 1391. بررسی اثر غلظت­ های تحت­ کشنده سم دیازینون بر فعالیت برخی آنزیم­ های سرمی مولدین نر ماهی سفید. مجله دامپزشکی ایران. دوره 8، شماره 4، صفحات 94 تا 101.
  4. علی، م.؛ غیاثی، ف. و بدخشان، ه.، 1393. بررسی اثر مقدار حاد علف­ کش ترکیبی (-dichlorophenoxyacetic acid 4و2 ) و (chlorophenoxyacetic acid -4- Methyl-2) بر فاکتورهای خونی و آنزیم-های کبدی  ALTو AST قزل­ آلای رنگین ­کمان Rainbow (Oncorhynchus mykiss) trout. مجله سلامت و محیط. دوره 7 ، شماره 1، صفحات 95 تا 104.
  5. مدرسی، م.  و سیف، م.ر.، 1390 . بررسی تاثیر سم ارگانوکلره آندوسولفان بر پارامترهای خونی در موش صحرایی. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد. دوره 13، شماره 2، صفحات 26 تا 31.
  6. نفیسی ­بهابادی، م.؛ دادگر، ش.؛ لکزایی، ف.؛ مهاجری برازجانی، ژ. و عبدالهی، ر. 1395. تأثیر غلظت­ های تحت حاد علف کش بوتاکلر بر برخی پارامترهای خونی ماهی قزل­ آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران. دوره 25، شماره 2، صفحات 151 تا 162.
  7. Alexander, H.; Gersich, F. and Mayes, M., 1985. Acute toxicity of four phenoxy herbicides to aquatic organisms. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology. Vol. 35, No. 1, pp: 314-321.
  8. Ashton, F.M. and Craft, A.S., 1981. The mechanism of action of herbicides, Mode of action of herbicides. 2nd ed. John Wiley & Sons, New York. 525 P.
  9. Aylward, L.L.; Morgan, M.K.; Arbuckle, T.E.; Barr, D.B.; Burns, C.J. and Alexander, B.H., 2010. Biomonitoring data for 2,4-dichlorophenoxyacetic acid in the United States and Canada: interpretation in a public health risk assessment context using Biomonitoring Equivalents. Environmental Health Perspectives. Vol. 118, No. 2, pp: 177-1781.
  10. Bahmani, M.; Kazemi, R. and Donskaya,P., 2001. A comparative study of some hematological features in young reared sturgeons (Acipenser persicus and Huso huso).  Fish Physiology and Biochemistry. Vol. 24, pp: 135-140. 
  11. Banaee, M.; Mirvagefei, A.R.; Rafei, G.R. and Majazi Amiri, B. 2008. Effect of sub-lethal diazinon concentration on blood plasma biochemistry. International Journal of Environmental Research. Vol. 2, No. 2, pp:189-198.
  12. Bukowska, B., 2006. Toxicity of 2,4-dichlorophenoxyacetic acid molecular mechanisms. Polish Journal of Environmental Studie. Vol. 115, No. 3, pp: 365-374.
  13. Çaglan, A.; Benli, K.;Sarıkaya, R.;Sepici-Dincel, A.;Selvi, M.; Şahin, D. and Erkoç, F.,  2007. Investigation of acute toxicity of (2,4-dichlorophenoxy) acetic acid (2,4-D) herbicide on crayfish (Astacus leptodactylus Esch. 1823) Pesticide Biochemistry and Physiology. Vol. 88, No. 3, pp: 296-299.
  14. Carpenter, L.A. and Eaton, D.L., 1983.  The Disposition of  2,4-Dichlorophenoxyacetic Acid in Rainbow Trout. Archives of Environmental Contamination and Toxicology. Vol. 12, No. 2, pp: 169-173.
  15. Edsall, C.C., 1999. A blood chemistry profile for lake trout. Journal of Aquatic Animal Health. Vol. 11, No. 1, pp: 81-86.
  16. Farre, M.; Gajda-Schrantz, K.; Kantiani, L. and Barceló, D., 2009.  Ecotoxicity and analysis of nanomaterials in the aquatic environment. Analytical and Bioanalytical Chemistry. Vol. 393, No. 1, pp: 81-95.
  17. Federal Insecticide (USA). 2003. Fungicide and rodenticide act. Environ Protect. Vol. 23, pp: 59-61.
  18. Finney, D.J. and Stevens, W.L., 1948. A table for the calculation of working probits and weights in probit analysis. Biometrika. Vol. 35, No. 1-2, pp: 191-201.
  19. Gomez, L.; Masot, J.; Martinez, S.; Duran, E.; Soler, F. and Roncero, V., 1998. Acute 2,4-D poisoning in tench (Tinca tinca L.) lesions in the hematopoietic porton of kidney. Arch. Environ. Comtam. Toxicol. Vol. 35, pp: 479-483.
  20. Grabinska-Sota, E.; Wiśniowska, E. and Kalka, J., 2003. Toxicity of selected synthetic auxins-2, 4-D and MCPA derivatives to broad-leaved and cereal plants. Crop Protection. Vol. 22, No. 2, pp: 355-360.
  21. Hymavathi, V. and Rao, L.M., 2000. Effect of sublethal concentration of lead on the Haematology and Biochemical Constituents of Channa punctatus.  Bulletin of Pure and Applied Sciences. Vol. 19, pp: 1-5.
  22. khattak, I.U.D. and Hafeez, M.A., 1996. Effect of malathionon blood parameters of fish Cyprinion watsoni pak. Journal of Zoology. Vol. 28, pp: 45-49.
  23. Kumar, P.; Kumar Gupta, Y. and Pandey D., 2016.   Effect of pesticides 2, 4-on hematological parameters of channa punctatus. International Journal of Biological Research. Vol. 4, No. 2, pp: 245-248.
  24. Neskovid, N.K.; Karan, V.; Elezovic, I.; Poleksić, V. andBudimir, M., 1994. Toxic effects of 2, 4-D herbicide on fish. Journal of Environmental Science & Health Part B. Vol. 29, No. 2, pp: 265-279.
  25. Ololade, I.A. and Oginni, O., 2010. Toxic stress and hematological effects of nickel on African catfish, Clarias gariepinus, Fingerlings. Journal of Environmental Chemistry and Ecotoxicology. Vol. 2, No. 2, pp: 14-19.
  26. Parma, M.J.; Loteste, A.; Campana, M. and Bacchetta, C., 2007. Changes of hematological parameters in Prochiloduslineatus (Pisces, Prochilodontidae) exposed to sublethal concentration of cypermethrin. Journal of Environmental Biology. Vol. 28, No. 1, pp: 147-149.
  27. Salvo, L.M.; Malucelli, M.I.C.; Dasiliva, J.R.C.; Alberton, G.C. and Silva DeAssis, H.C., 2015. Toxicity assessment of 2,4-D and MCPA herbiurnal of Envicides in primary culture of fish hepatic cells. Journal of Environmental Science and Health, Part B. Vol. 50, pp: 449-455.
  28. Sarikaya, R. and Yılmaz, M., 2003. Investigation of acute toxicity and the effect of 2, 4-D (2, 4-dichlorophenoxyacetic acid) herbicide on the behavior of the common carp (Cyprinus carpio) L., 1758; Pisces, Cyprinidae. Chemosphere. Vol. 52, No. 1, pp: 195-201.
  29. Schaperclaus, W.; Kulow, H. and Schreckenbach, K., 1991. Hematological and serological technique. In: Fish Disease. Kothekar, V.S. (ed.) (2 nd ed.). Connaught circus, Gulab primlani, Oxonian press. New Delhi, India. pp: 71-108.
  30. Shah, S.L. and Altindag, A., 2004. Hematological parameters of tench (Tinca tinca L.)  after acute and chronic exposure to lethal and sublethal mercury treatments.  Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology. Vol. 73, No. 5, pp: 911-918.
  31. Siwicki, A.K.; Cossarini-Dunier, M.; Studnicka, M. andDemael, A., 1990. In vivo effect of the organophosphorus insecticide trichlorphon on immune response of carp (Cyprinus carpio). II. Effect of high doses of trichlorphon on nonspecific immune response. Ecotoxicology and Environmental Safety. Vol. 19, No. 1, pp: 99-105.
  32. Svobodova, Z.; Kroupova, H.; Modra, M.; Flajshans, T.;Randak, T. and Savina, LV., 2008. Haematological profile of common carp spawners of various breeds. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 24, No. 1, pp: 55-59.
  33. Venkateswara Rao, J., 2006. Toxic effects of novel organophosphorus insecticide (RPR-V) on certain biochemical parameters of euryhaline fish, Oreochromis mossambicus. Pesticide Biochemistry and Physiology. Vol, 86, pp: 78-84.
  34. Verschuuren, H.G.; Kroes, R. and Den Tonkelaar, E.M., 1975. Short-term oral and dermal toxicity of MCPA and MCPP. Toxicology. Vol, 3, No. 3, pp: 349-59.
  35. Ware, G.W., 2000. An introduction to herbicides (No. D-1601). Agricultural Research and Advisory Bureau.