اولویت بندی حفاظتی دوزیستان ایران

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 گروه علوم محیط زیست، دانشکده انرژی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم تحقیقات تهران، ایران

چکیده

کاهش جمعیت و خطر پیش رو انقراض دوزیستان نیازمند اقدامی ضروری در جهت حفظ و حمایت از آن ­ها است. دستیابی به فهرست گونه­ های با اولویت حفاظت می ­تواند عامل موثری به ­منظور تخصیص کارآمد منابع محدود برای حفاظت باشد. در حال حاضر 22 گونه از دوزیستان در ایران زیست می­ کنند که در مطالعه حاضر، 15 گونه از دوزیستان ایران بر پایه­ جایگاه حفاظتی گونه­ ها (IUCN) و تمایز تکاملی (ED) برای انجام اقدام حفاظتی و تدوین برنامه ­های پایش طولانی مدت، اولویت­­ ­بندی شدند. نتایج حاصل نشان داد که در میان گونه ­های مورد بررسی، دوزیستان دم ­دار (Caudata) براساس جایگاه تکاملی و درجه تهدید، بیش ­ترین اولویت را برای حفاظت دارا هستند. گونه سمندر غار­زی (Paradactylodon gorganensis) و سمندر لرستانی (Neurergus kaiseri) دو گونه با بیش ­ترین امتیاز هستند و بنابراین به ­شدت نیازمند اجرای اقدام حفاظتی هستند تا بتوان به بقای درازمدت آن­ ها امیدوار بود. در نهایت چند راهکار و برنامه پایش از قبیل تکثیر در اسارت، حفاظت از گونه ­های با اولویت بالای حفاظتی پیشنهاد شده است. هم ­چنین پیشنهاد می­ گردد به ­منظور معرفی مناطق حفاظتی آتی از ترکیب مدل ­سازی مطلوبیت زیستگاه، اولویت ­بندی حفاظتی گونه ­ها و زیستگاه­ ها براساس روش ­های فعلی استفاده گردد.  

کلیدواژه‌ها


  1. بلوچ، م. و کمی، ح.ق.، 1385. دوزیستان ایران. چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران. 177 صفحه.
  2. درویش ­صفت، ع.، 1385. اطلس مناطق حفاظت شده ایران. انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست. 170 صفحه.
  3. رستگارپویانی، ن.؛ جوهری، م. و پارسا ح.، 1385. راهنمای صحرایی خزندگان ایران، جلد اول. انتشارات دانشگاه رازی. 268 صفحه.
  4. کرمی، م.­؛  قدیریان، ط. و فیض ­اللهی، ک.، 1395. اطلس پستانداران ایران. جهاد دانشگاهی تهران.
  5. فیروز، ا.، 1378. حیات وحش ایران. نشر دانشگاهی. 491 صفحه.
  6. فرهادی ­نیا، م.ص.­­؛  محمدی، ع.­­؛ اشرفی، س.­­؛  اشرف ­زاده، م و محمدی، ح.، 1394. اولویت­بندی حفاظتی پستانداران ایران برای مدیریت کارآمد. مجله محیط زیست طبیعی. دوره 68، شماره 3، صفحات 461 تا 475.
  7. کابلی، م.­؛ علی ­آبادیان، م.­؛ توحیدی­ فر، م.­؛ هاشمی، ع. و روزلار، ک.، 1395. اطلس پرندگان ایران. 1395. جهاد دانشگاهی تهران. 600 صفحه.
  8. کمالی، ک.، 1392. راهنمای میدانی خزندگان و دوزیستان ایران. انتشارات ایران شناسی. 368 صفحه.
  9. لطیفی، م.، 1379. مارهای ایران. انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست. 478صفحه.
  10. مجنونیان، ه.­­؛ کیابی، ب.­­؛ و دانش.، م.، 1384. جغرافیای جانوری ایران، جلد دوم.انتشارات موج سبز . 371 صفحه.
    1. Baillie, J.E.M.; Hilton-Taylor, C. and Stuart, S.N., 2004. IUCN Red List of Threatened Species. A Global Species Assessment. IUCN Gland, Switzerland and Cambridge, UK.
    2. Böhm, M.; Collen, B.; Baillie, J.E.; Bowles, P.; Chanson, J.; Cox, N. and Cheylan, M., 2013. The conservation status of the world’s reptiles. Biological Conservation. Vol. 157,pp: 372-385.
    3. Bashari, H. and Hemami, M.R., 2013. A predictive diagnostic model for wild sheep (Ovis orientalis) habitat suitability in Iran. Journal for Nature Conservation. Vol. 21, No. 5, pp: 319-325.
    4. Cushman, S.A., 2006. Effects of habitat loss and fragmentation on amphibians: A review and prospectus. Biological conservation. pp: 231-240.
    5. Ebrahimi, M.; Kami, H.G. and Stock, M., 2004. First Description of Egg Sacs and Early Larval Development in Hynobiid Salamanders (Urodela, Hynobiidae, Batrachuperus) from North-Eastern Iran. Asiatic Herpetological Research. Vol. 10, pp: 168-175.
    6. Isaac, N.J.B.; Turve, Y.S.T.; Collen, B.; Waterman, C. and Baillie, J.E.M., 2007. Mammals on the EDGE: Conservation Priorities Based on Threat and Phylogeny. Plosone2: e296.
    7. Issac, N.G.B.; Reeding, D.W.; Meredith, H.M. and Safi,
      K., 2012.
      Phylogenetically-Informed Priorities for Amphibian Conservation. Plosone: e43912.
    8. IUCN. 2015. The IUCN Red List of Threatened Species. See www.iucnredlist.org. (Accessed14 December 2015).
    9. Rastegar-Pouyani, N., 2003. Ecology and conservation of the genus Neurergus in the Zagros Mountains, Western Iran. Frog log. 56 p.
    10. Rastegar-Pouyani,N., 2006. Conservation and distribution of Neurergus microspilotus (Caudata: Salamandridae) in the Zagros Mountains, Kermanshah Province, Western Iran. Herpetologia Bonnensis Proceedings of the 13th Congress of the Societies European Herpetologica. M. Vences, J. Köhler, T. Ziegler, and W. Bohme, Eds.
    11. Rastegar-Pouyani, N.; Kami, H.G.; Rajabzadeh, M.; Shafeie, S. and Anderson, S.C., 2008. Annotated checklist of amphibians and reptiles of Iran. Iranian Journal of Animal Biosystematics. Vol. 4, No. 1, pp: 7-30.
    12. Rondinini, C.; Rodrigues, A.S. and Boitani, L., 2011. The key elements of a comprehensive global mammal conservation strategy. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. Vol. 366, No. 1578, pp: 2591-2597.
    13. Rodrigues, A.S. and Brooks, T.M., 2007. Shortcuts for biodiversity conservation planning: the effectiveness of surrogates. Annual Review of Ecology, Evolution and Systematics. pp: 713-737.
    14. Richardson, D.M. and Whittaker, R.J., 2010. Conservation biogeography foundations, concepts and challenges. Diversity and Distributions. Vol. 16, No. 3, pp: 313-320. 
    15. Safi, K.; Armour-Marshall, K.; Baillie, J.E. and Isaac,
      N.J., 2013.
      Global patterns of evolutionary distinct and globally endangered amphibians and mammals. PloS one, 8(5), e63582.
    16. Sharifi, M. and Assadian, S., 2004. Distribution and conservation status of Neurergus microspilotus (Caudata: Salamandridae) in western Iran. Asiatic Herpetological Review. Vol. 10, pp: 224-229.
    17. Sharifi, M.; Papenfuss, T.; RastegarPouyani, N.; Anderson, S. and Kuzmin, S., 2008a. Neurergus kaiseri. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened species. Version 2009.1. www.iucnredlist.org. Downloaded on 31 August 2009.
    18. Sharifi, M.; RastegarPouyani, N.; Akmali, V. and Narengi, S.A.,2008b. On distribution and conservation status of Neurergus kaiseri (Caudata: Salamandridae). Russian Journal of Herpetology. Vol. 15, pp: 169-172.
    19. Sharifi, M.; Shafti, S.; Papenfuss, T.; Anderson, S.; Kuzmin, S. and RastegarPouyani, N., 2008c. Neurergus microspilotus. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1.www.iucnredlist.org. Downloaded on 10 August 2009.
    20. Sharifi, M.; Farasat, H.; Barani-Beiranv, H.; Vaissi, S. and Foroozanfar, E., 2013. Notes on the distribution and abundance of the endangered kaisers mountain newt, neurergus kaiserei, in southwestern iran. herpotological conservation and biology. Vol. 8, No. 3, pp: 724-731.
    21. AmphibiaWeb. 2017. http://amphibiaweb.org. University of California, Berkeley, CA, USA. Accessed 1 Jan 2017.
    22. Di Marco, M.; Cardillo, M.; Possingham, H.P.; Wilson, K.A.; Blomberg, S.P.; Boitani, L. and Rondinini, C., 2012. A novel approach for global mammal extinction risk reduction. Conservation Letters. Vol. 5, No. 2, pp:134-141.
    23. Vimal, R.; Rodrigues, A.S.; Mathevet, R. and Thompson, J.D., 2011. The sensitivity of gap analysis to conservation targets. Biodiversity and conservation. Vol. 20, No. 3, pp: 531-543.
    24. Pawar, S.; Koo, M.S.; Kelley, C.; Ahmed, M.F.; Chaudhuri, S. and Sarkar, S., 2007. Conservation assessment and prioritization of areas in Northeast India: priorities for amphibians and reptiles. Biological Conservation. Vol. 136, No. 3, pp: 346-361.
    25. McCue, A.J.; McGrath, M.J. and Wiersma, Y.F., 2013.  Benefits and drawbacks of two modelling approaches for a generalist carnivore: can models predict where Wile E. Coyote will turn up next?