مقایسه کیفیت فیله و پروفیل اسیدهای چرب ماهیان پرواری گورامی عظیم الجثه (Osphronemus goramy) و کپور معمولی (Cyprinus carpio) پرورش یافته در استخرهای بتونی

نوع مقاله: علوم جانوری

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم زیستی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی ورامین، ایران

3 موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

 به ­منظور تعیین ارزش غذایی ماهی گورامی عظیم الجثه به ­عنوان یک گونه خوراکی جدید و مقایسه آن با کپورمعمولی به­ عنوان یک گونه رایج پرورشی، بچه ­ماهیان گورامی عظیم الجثه و کپورمعمولی در دامنه وزنی یکسان (به­ ترتیب 0/27±5 و 0/17±5/02 گرم) خریداری و به استخرهای بتونی معرفی و در شرایط کشت تک گونه ­ای شامل 2 تیمار آزمایشی هریک با 3 تکرار با جیره تجاری ماهی کپورمعمولی به ­مدت یک ­سال پرورش یافتند. در پایان آزمایش، پروتئین خام و رطوبت لاشه در ماهی کپورمعمولی و خاکستر و چربی خام در ماهی گورامی عظیم الجثه به ­طور معنی ­داری بالاتر بود (0/05>P). مجموع اسیدهای چرب اُمگا 6 در ماهی کپورمعمولی به­ صورت معنی ­داری (0/05>P) بیش­ تر از ماهی گورامی عظیم ­الجثه مشاهده شد. مجموع اسیدهای چرب اُمگا 3، سطوح اسیدهای چرب غیراشباع بلندزنجیره و میزان EPA و DHA در دو گونه مورد سنجش فاقد اختلاف معنی ­دار بود (0/05<P). نسبت اسیدهای چرب اُمگا 3 به اُمگا 6 در ماهی گورامی عظیم ­الجثه در مقایسه با ماهی کپورمعمولی به ­طور معنی ­داری بالاتر بود (0/05>P). در مقابل نسبت اسیدهای چرب چندغیراشباع به اشباع ماهی کپورمعمولی در مقایسه با ماهی گورامی عظیم­ الجثه دارایسطوح مطلوب ­تری بوده که اختلاف مذکور به ­لحاظ آماری معنی ­دار بود (0/05>P). در مجموع، با توجه به محتوای EPA و DHA در دو گونه مورد سنجش و نیز ارتقای نسبت اُمگا 3 به اُمگا 6 در ماهی گورامی عظیم الجثه، محتملاً می ­توان به ­لحاظ ویژگی­ های کیفی و ارزش غذایی ماهی گورامی عظیم الجثه را در زمره ماهیان پرورشی ارزشمند قلمداد نمود.

کلیدواژه‌ها


  1. جرجانی، س.؛ قلیچی، ا. و جرجانی، ح.، 1392. مقایسه ترکیب شیمیایی و پروفایل اسیدهای چرب عضله کپور ماهیان پرورشی. نشریه پژوهش ­های ماهی­ شناسی کاربردی. دوره 1، شماره 3، صفحات 85 تا 98.
  2. حسین­ زاده ­صحافی، ه.؛ رجبی، ن.؛ طلوعی، م. و سبحانی، م.، 1387. شاخص­های رشد بچه­ ماهی نورس کپور هندی روهو (Labeo rohita) تا مرحله یک­ ساله در شرایط اقلیمی استان گیلان. مجله پژوهش و سازندگی. شماره 78، صفحات 167 تا 175.
  3. زاده­ هاشم، ا. و کوهی، م.ک.، 1396. ارزیابی اسیداولئیک در پیشگیری از لیپوتوکسیسیتی ناشی از اسیدپالمیتیک در سلول ­های قلبی کشت شده موش ­های صحرایی. مجله دانشگاه علوم پزشکی ایلام. دوره 25، شماره 5، صفحات 55 تا 66.
  4. شعبان­پور،ب.وابراهیمی،م.،1390. مقایسه ترکیب شیمیایی و پارامترهای ارزیابی حسی بین ماهی گورامی عظیم ­الجثه (Osphronemus goramy)، قزل­ آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) و کپورمعمولی پرورشی (Cyprinus carpio). نشریه شیلات، مجله منابع طبیعی ایران. دوره 64، شماره ۳، صفحات 201 تا 216.
  5. ضیائیان ­نوربخش، ه.، 1391. تعیین پروفیل اسیدهای چرب و ترکیبات غذایی موجود در گوشت ماهی شوریده (Otolithes ruber). مجله علوم غذایی و تغذیه. سال 9، شماره 4، صفحات 77 تا 84.
  6. موسوی­ ندوشن، ر. و عباسی، ف.، 1397. پروفایل اسیدهای چرب در برخی ماهیان پرمصرف سواحل جنوبی کشور. مجله علمی شیلات ایران. سال 27، شماره 2، صفحات 13 تا 23.
  7. نوروزی، م. و باقری ­توانی، م.، 1396. مقایسه پروفایل اسید چرب جنس ­های نر و ماده ماهی کفال طلایی (Liza aurata) در سواحل جنوبی دریای خزر. مجله علمی شیلات ایران. سال 26، شماره 3، صفحات 33 تا 40.
  8. Ackman, R.G., 1988. Concerns for utilization of marine lipids and oils. Food Technology. Vol. 42, pp: 151-155.
  9. Alasalvar, C., 2002. Seafoods: quality, technology and nutraceutical application an overview. In Seafoods quality, technology and nutraceutical application. ed. Cesarettin Alasalvar and Tony Taylor, New York: Springer-Verlag Berlin Heidelberg. pp: 1-5.
  10. AOAC. 1990. Official Methods of Analysis of the Association of Official Analytical Chemists. In K. Helrich (Ed.), Arlington, VA, USA: Association of Official Analytical Chemists. 226 p.
  11. AOAC. 2005. Official Methods of Analysis. 18th ed. Gaithersburg, MD: Association of official analytical chemists.
  12. Arthur, R.;Lorenzen,K.;Homekingkeo,P.; Sidavong, K.; Sengvilaikham, B. and Garaway, C.J., 2010. Assessing impacts of introduced aquaculture species on native fish communities: Nile tilapia and major carps in SE Asian freshwaters. Aquaculture. Vol. 299, pp: 81-88.
  13. Bligh, E.G. and Dyer, W.J., 1959. A rapid method of total lipid extraction and purification. Canadian Journal of Biochemistry and Physiology. Vol. 37, pp: 911-917.
  14. Bayir, A.; Haliloglu, I.; Sirkecioglu, A.N. and Aras, N.M., 2006. Fatty acid composition in some selected marine fish species living in Turkish waters. J of the Science of Food and Agriculture. Vol 86, pp: 163-168.
  15. Bolduc, M.; Lamarre, S. and Rioux, P., 2002. A simple and inexpensive apparatus for measuring fish metabolism. Advance in Physiology Education. Vol. 26, pp: 129-132.
  16. DeSilva, S.S.; Gunasekera, R.M. and Ingram, B.A., 2004. Performance of intensively farmed Murray cod Maccullochella peeliipeelii fed newly formulated vs. currently used commercial diets, and a comparison of filled composition of farmed and wild fish. Aquaculture Research. Vol. 35, pp: 1039-1052.
  17. Folch, J.; Lees, M. and Sloane-Stanley, G.H., 1957. A simple method for the isolation and purification of total lipids from animals’ tissues. Journal of Biological Chemistry. Vol. 226, pp: 497-509.
  18. Gratzek, J.B., 1983. Control and therapy of fish diseases. Advances in Veterinary Science and Comparative Medicine. Vol. 27, pp: 307-311.
  19. Gutierrez, L.E. and da Silva, R.C.M., 1993. Fatty acid composition of commercial fish from Piracicaba. Brazilian Sciences of Agriculture. Vol. 50, pp: 478-483.
  20. Haliloglu, H.I.; Bayir, A.; Sirkecioglu, A.N.; Aras, N.M. and Atamanalp, M., 2004. Composition of fatty acid composition in some tissues of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) living in sea-water and fresh water. Food Chain. Vol. 86, pp: 55-59.
  21. Higgs, D.A. and Dong, F.M., 2000. Lipids and fatty acids. In: Stickney, R.R., (ed.) Encyclopedia of Aquaculture, John Wiley & Sons, New York. pp: 476-496.
  22. HMSO, UK. 1994. Nutritional aspects of cardiovascular disease (report on health and social subjects. No. 46. London: HMSO.
  23. Inhamuns, A.J. and Bueno Franco, M.R., 2008. EPA and DHA quantification in two species of freshwater fish from central Amazonia. Food Chemistry. Vol. 107, pp: 587-591.
  24. James, C.S., 1995. Analytical Chemistry of Foods. Blackie academic and professional press, London. pp: 90-92.
  25. Jankowska,B.;Zakes,Z.;Zmijewski,T.;Szczepkowski, M. and Kowalska, A., 2007. Slaughter yield, proximate composition, and flesh colour of cultivated & wild perch. Czech J of animal science. Vol. 52, No. 8, pp: 260-267.
  26. Kandemir, S. and Polat, N., 2007. Seasonal variation of total lipid and total fatty acid in muscle and liver of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) reared in derbent Dam Lake. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 7, pp: 27-31.
  27. Kinsella, E.; Lokeshn, B. and Stone, R.A., 1990. Dietary n-3 polyunsaturated fatty acids and amelioration of cardiovascular disease: possible mechanisms. American J of clinical Nutrition. Vol. 52, No. 1, pp: 1-28.
  28. Kolade, O.Y., 2015. Fatty acid profile investigation of blue whiting fish (Micromesistius poutassou) flesh from Agbalata market badagry, Lagos West, Nigeria. Emergent Life Sciences Research. Vol. 1, No. 2, pp: 20-25.
  29. Kolakowska, A. and Kolakowski, E., 2000. XXXI Scientific Session of the Committee for Food Technology and Chemistry. PAN, Poznan. pp: 14-15.
  30. Kolakowska, A.; Szczygielski, M.; Bienkiewicz, G. and Zienkowiz, L., 2000. Some of fish species as a source of n-3 polyunsatirated fatty acids. Acta Ichyhyologica Piscatoria. Vol. 30, pp: 59-70.
  31. Kris-Etherton,P.M.;Harris,W.S.andApel, L.J., 2002. Fish consumption, fish oil, omega-3 fatty acids & cardio vascular disease. Circulation. Vol. 106, pp: 2747-2757.
  32. Martins, M.G.; Martins, D.E.G. and Pena, R.S., 2017. Chemical composition of different muscle zones in pirarucu (Arapaima gigas). Food Science & Technology. Vol. 37, No. 4, pp: 651-656.
  33. Metcalfe, L.D.; Schmitz, A.A. and Pelka, J.R., 1966. Rapid preparation of fatty acids esters from lipids for gas chromatographic analysis. Annals of Chemistry. Vol. 38, pp: 524-535.
  34. Millar, J.A. and Wall-Manning, H.J., 1992. Fish Oil in Treatment of Hypertension. The New Zealand Medical Journal. Vol. 105, pp: 155-163.
  35. Moreira, A.B.; Visentainer, J.V.; Souza, N.E. and Matsushita, M., 2001. Fatty acids profile and cholesterol contents of three Brazilian Brycon freshwater fishes. Journal of Food Composition and Analysis. Vol. 14, No. 6, pp: 565-574.
  36. Mukhopadhyay, T. and Ghosh, S., 2007. Lipid profile and fatty acid composition of two silurid fish eggs. Journal of oleo sciences. Vol. 56, No. 8, pp: 399-403.
  37. Nolan, C.J. and Larter, C.Z., 2009. Lipotoxicity why do saturated fatty acids cause and monounsaturates protect against it? Journal of Gastroenterology and Hepatology. Vol. 24, pp: 830-840.
  38. OZ, M. and Dikel, S., 2015. Comparison of body compositions and fatty acid profiles of farmed and wild rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Food Science and Technology. Vol. 3, No. 4, pp: 56-60.
  39. Ozogul, Y.; Ozogul, F. and Alagoz, S., 2007. Fatty acid profiles & fat contents of commercially important seawater & freshwater fish species of Turkey: A comparative study. Food Chemistry. Vol. 103, pp: 217-223.
  40. Palmeri, G.; Turchini, G.M. and Silva, S.S.D., 2007. Lipid characterization and distribution in the fillet of the farmed Australian native fish, Murray cod. Food Chemistry. Vol. 102, pp: 796-807.
  41. Piggot, G.M. and Tucker, B.W., 1990. Effects of Technology on Nutrition. Marcel Decker, Inc. New York, USA.
  42. Rodrigues, B.L.; Carolina Vilhena da Cruz Silva Canto, A.; Pereira da Costa, M.; Alves da Silva, F.; Teixeira MaÂrsico, E. and Adam Conte-Junior, C., 2017. Fatty acid profiles of five farmed Brazilian freshwater fish species from different families. PLOS ONE. Vol. 12, No. 6, pp: 1-15.
  43. Sensor, L.; Suarez, M.D.; Ruiz-Cara, T. and Garcia Gallego, M., 2007. Possible effects of harvesting seasoned and chilled storage on the fatty acid profile of the filled of farmed gilthead sea bream (Sparus aurata). Food Chemistry. Vol. 101, pp: 298-307.
  44. Suzuki, H.; Tamura, M. and Wada, S., 1995. Comparison of docosahexaenoic acid with eicosapentaenoic acid on the lowering effect of endogenous plasma cholesterol in adult mice. Fisheries Sciences. Vol. 61, pp: 525-526.
  45. Testi, S.; Bonaldo, A.L.; Gatta, P. and Badiani, A., 2006. Nutritional traits of dorsal and ventral fillets from three armed fish species. Food Chemistry. Vol. 98, pp: 104-111.
  46. Valencia, I.; Ansorena, D. and Astiasaran, I., 2006. Nutritional and sensory properties of dry fermented sausages enriched with n-3 PUFAs. Meat Science. Vol. 72, pp: 727-733.
  47. Venugopal, V., 2006. Sea food processing, adding value through quick freezing, retortable packaging cook chilling. Taylor Francis Group Press. 485 p.
  48. Vlieg, P. and Body, D.R., 1988. Lipid contents and fatty-acid composition of some New- Zealand freshwater finfish and marine finfish, shellfish, and roes. New Zealand Journal of Marine and Freshwater Research. Vol. 22, pp: 151-162.
  49. Vujkovic, G.; Karlovic, D.; Vujkovic, I.; Vorosbaranyic,I.andJovanovic,B.,1999. Composition of Muscle Tissue Lipids of Silver Carp and Bighead Carp. Journal of the American Oil Chemists’ Society. Vol. 76, pp: 475-480.
  50. Wang, X. and Han, Y., 2017. Comparison of the proximate composition, amino acid composition and growth-related muscle gene expression in diploid and triploid rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) muscles. Journal of Elementology. Vol. 22, No. 4, pp: 1179-1191.
  51. Weber, J.; Bochi, V.C.; Ribeiro, C.P.; Victorio, A.M. and Emanuelli, T., 2008. Effect of different cooking methods on the oxidation, proximate and fatty acid composition of silver catfish (Rhamdia quelen) fillets. Food Chemistry. Vol. 106, pp: 140-146.
  52. Wijayanto,D.;Kurohman,F.andNugroho,R.A., 2017. Model of profit maximization of the giant gourami culture. Omni-Akuatika. Vol. 13, No. 1, pp: 54-59.
  53. Wimalasena, S. and Jayasuriya, M.N.S., 1996. Nutrient analysis of some freshwater fish. J of the National Science Council of Sri Lanka. Vol. 24, No. 1, pp: 21-26.
  54. Yeganeh,S.;Shabanpour,B.; Hosseini, H.; Imanpour, M.R.; Shabani, A. and Abasi, M., 2012. Assessment of seasonal variation of chemical composition and fatty acid profile of fillet in cultured common carp. Iranian Journal of Biology. Vol. 25, No. 2, pp: 287-294.
  55. Zlatanos, S. and Laskaridi, K., 2007. Seasonal variation in the fatty acid composition of three Mediterraneanfish-sardine, anchovy and picarel (Spicara smaris). Food Chemistry. Vol. 103, pp: 725-728.
  56. Zmijewski, T.; Kujawa, R.; Jankowska, B.; Kwiatkowska, A. and Mamcarz, A., 2006. Slaughter yield, proximate and fatty acid composition and sensory properties of rapfen with tissue of bream and pike. J of food composition and analysis. Vol. 19, pp: 176-181.